Zmiany w CIT – co czeka fundacje rodzinne w 2027 roku?

UWAGA! Ustawa uchwalona w październiku 2025 r., która miała zaostrzyć zasady opodatkowania fundacji rodzinnych od 2026 r., została zawetowana przez Prezydenta i nie weszła w życie.

29 września 2026 r. Rada Ministrów przyjęła nowy projekt zmian dotyczących fundacji rodzinnych. Projekt został skierowany do Sejmu i zakłada wejście nowych zasad od 1 stycznia 2027 r. Na tym etapie nie są to jeszcze obowiązujące przepisy.

NAJWAŻNIEJSZE W 30 SEKUND:.

• Zmiany z 2025 r. nie weszły w życie: Ustawa została zawetowana przez Prezydenta w listopadzie 2025 r.‍
• Nowy projekt z 29 września 2026 r. ponownie przewiduje zaostrzenie zasad opodatkowania fundacji rodzinnych, ale ma obowiązywać najwcześniej od 1 stycznia 2027 r.‍
• Sprzedaż majątku: Projekt zakłada opodatkowanie sprzedaży składnika majątku, jeśli fundacja sprzeda go przed upływem 2 lat od końca roku, w którym został wniesiony.
  Najem: Preferencje podatkowe mają nie obejmować przychodów z krótkoterminowego najmu nieruchomości.‍
• CFC i exit tax: Fundacje rodzinne mają zostać objęte przepisami o zagranicznych jednostkach kontrolowanych oraz podatkiem od niezrealizowanych zysków.‍
• 19% zamiast 15%: Projekt przewiduje podwyższenie CIT od świadczeń wypłacanych przez fundację rodzinną z 15% do 19%. To na razie propozycja – ostateczna stawka będzie znana dopiero po zakończeniu procesu legislacyjnego.

Dla kogo ten artykuł?

Ten artykuł jest dla Ciebie, jeśli:

• Masz już fundację rodzinną i chcesz wiedzieć, jak przygotować ją na nadchodzące zmiany.
• Posiadasz w swoim majątku akcje, udziały w spółkach, nieruchomości lub inne cenne aktywa, które planujesz przekazać sukcesorom.
• Chcesz zrozumieć, jak legalnie i efektywnie zarządzać majątkiem rodzinnym w nowym, bardziej restrykcyjnym otoczeniu prawnym.

Ten artykuł NIE jest dla Ciebie, jeśli:

• Nie interesuje Cię planowanie sukcesji ani ochrona majątku
• Szukasz informacji o zmianach w CIT dla sektora bankowego.
• Twoje pytania dotyczą absolutnych podstaw zakładania fundacji → [Zobacz nasz kompletny przewodnik: Fundacja rodzinna – dla kogo to dobre rozwiązanie?]
  

Fundacja rodzinna, wprowadzona w Polsce w 2023 roku, szybko stała się jednym z najpotężniejszych narzędzi do planowania wielopokoleniowej sukcesji i ochrony majątku. Jej główna zaleta – zwolnienie z podatku dochodowego (CIT) od zysków z zarządzania majątkiem i opodatkowanie dopiero na etapie wypłaty świadczeń – przyciągnęła wielu przedsiębiorców, którzy chcieli zabezpieczyć przyszłość swoich rodzin i firm.

Jednak okres ultraliberalnych zasad dobiega końca. Rząd, dążąc do „uszczelnienia systemu” i ograniczenia wykorzystywania fundacji do „agresywnej optymalizacji podatkowej”, przygotował gruntowną nowelizację ustawy o CIT na 2026.  Te zmiany fundamentalnie przemodelują zasady gry.

Czy Twoja fundacja straci na atrakcyjności? Jakie konkretnie zmiany Cię czekają, jeśli ustawa wejdzie w życie i jak dotkliwe będą dla Twojego majątku? Co musisz zrobić, aby się zabezpieczyć, i ile masz na to czasu? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule.

‍

Fundacja rodzinna w 2025 vs. 2026 – kluczowe różnice w podatkach

Aby w pełni zrozumieć skalę planowanych zmian, musimy najpierw przypomnieć, jak obecnie działa fundacja rodzinna. Co do zasady, fundacja jest podmiotowo zwolniona z podatku CIT od dochodów z dozwolonej działalności (np. dywidend, zysków ze sprzedaży udziałów, odsetek, dochodów z najmu). Podatek w wysokości 15% CIT pojawia się dopiero w momencie, gdy fundacja wypłaca świadczenia swoim beneficjentom (więcej o tym, jak działa fundacja rodzinna).

Nowelizacja przepisów nie likwiduje tego podstawowego mechanizmu, ale wprowadza szereg wyjątków, które mają ukrócić wykorzystywanie fundacji jako wehikułu do szybkiego, bezpodatkowego obracania majątkiem. Zamiast tego, jej rola ma zostać sprowadzona do pierwotnego założenia – powolnego, długoterminowego zarządzania i transferu majątku na kolejne pokolenia.

Tabela 1 – Fundacja rodzinna i kluczowe różnice w podatkach 2025-2026

‍

3-letni „Lock-up” – nowy 19% podatek CIT od sprzedaży majątku

Najważniejszą i najbardziej dotkliwą zmianą jest wprowadzenie trzyletniego okresu „zamrożenia” (ang. lock-up) dla aktywów wnoszonych do fundacji.

W praktyce oznacza to, że jeśli Twoja fundacja sprzeda majątek (np. udziały w spółce, nieruchomość, pakiet akcji) przed upływem 3 lat od momentu jego wniesienia, będzie musiała zapłacić 19% podatek CIT od dochodu z tej transakcji.

WAŻNE! 

Okres 36 miesięcy jest liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło wniesienie majątku. To oznacza, że gdy w styczniu 2026 roku wniosłeś aktywa do fundacji, będą one „zamrożone” de facto na prawie 4 lata (do 1 stycznia 2030 roku).

Kluczowa informacja jest jednak taka, że nowa zasada dotyczy wyłącznie majątku wniesionego do fundacji od 1 stycznia 2026 roku. Wszystkie aktywa, które trafiły do Twojej fundacji do 31 grudnia 2025 roku, objęte są starymi zasadami na zawsze. Będziesz mógł je sprzedać w dowolnym momencie (np. w 2027 czy 2030 roku) bez płacenia 19% podatku CIT.

Ustawodawca przewidział pewien mechanizm łagodzący. Zapłacony 19% podatek CIT od przedwczesnej sprzedaży będzie można w przyszłości odliczyć od 15% podatku CIT należnego przy wypłacie świadczeń dla beneficjentów. Na pierwszy rzut oka wygląda to sprawiedliwie, ale w rzeczywistości jest to pułapka płynnościowa.

Fundacja musi zapłacić 19% podatku w gotówce natychmiast po sprzedaży aktywów. Natomiast „zwrot” w postaci odliczenia nastąpi dopiero wtedy, gdy fundacja dokona wypłaty na rzecz beneficjenta, co może mieć miejsce za kilka lat. W efekcie fundacja udziela państwu wieloletniej, nieoprocentowanej pożyczki, zamrażając kapitał, który mógłby być reinwestowany.

UWAGA! 

W projekcie przyjętym przez rząd 29 września 2026 r. okres ograniczający możliwość szybkiej sprzedaży majątku wynosi 2 lata, a nie 3 lata. Jeśli fundacja sprzeda składnik majątku przed upływem 2 lat od końca roku, w którym został on do niej wniesiony, dochód z tej sprzedaży będzie opodatkowany. To rozwiązanie ma ograniczyć sytuacje, w których aktywo jest wnoszone do fundacji tuż przed planowaną sprzedażą wyłącznie w celu skorzystania z preferencji podatkowej. To nadal jednak projekt. Dopóki ustawa nie zostanie uchwalona i podpisana, obecne zasady pozostają bez zmian.

‍

Zmiany w opodatkowaniu najmu – kiedy Twoja fundacja zapłaci podatek?

Druga rewolucyjna zmiana dotyczy dochodów z najmu nieruchomości. Do tej pory wszystkie takie dochody na poziomie fundacji były zwolnione z CIT. 

Projekt z 29 września 2026 r. przewiduje wyłączenie z preferencji podatkowych przede wszystkim przychodów z krótkoterminowego najmu nieruchomości.

Tabela 2 – Opodatkowanie najmu w fundacji rodzinnej 

‍

Ukryte zyski, CFC i Exit Tax – na co jeszcze musisz uważać?

Nowelizacja rozszerza na fundacje rodzinne również inne, zaawansowane przepisy przeciwdziałające unikaniu opodatkowania, które do tej pory dotyczyły głównie spółek kapitałowych.

Ukryte zyski

To świadczenia na rzecz beneficjentów, fundatora lub podmiotów z nimi powiązanych, które formalnie nie są wypłatą zysku, ale w praktyce nią są. Nowelizacja ustawy poszerza katalog takich świadczeń, a kontrola skarbowa w tym zakresie z pewnością się zaostrzy.

Przykłady transakcji, które mogą zostać uznane za ukryty zysk (i opodatkowane 15% CIT na poziomie fundacji), to:

• Prywatne korzystanie z majątku fundacji: Używanie samochodu czy nieruchomości należących do fundacji na cele prywatne, bez płacenia rynkowego czynszu.
• Pożyczki na nierynkowych warunkach: Udzielenie przez fundację pożyczki beneficjentowi z bardzo niskim oprocentowaniem lub z terminem spłaty powyżej 10 lat.
• Zawyżone wynagrodzenie: Wypłacanie fundatorowi lub członkowi rodziny nieadekwatnie wysokiego wynagrodzenia za usługi zarządzania fundacją.

W praktyce oznacza to koniec z nieformalnym traktowaniem majątku fundacji jako „wspólnego”. Każda transakcja między fundacją a rodziną musi być udokumentowana i oparta na warunkach rynkowych.

CFC (Zagraniczne Jednostki Kontrolowane)

Jeśli Twoja fundacja posiada udziały w spółce zlokalizowanej w kraju o niskich podatkach (tzw. raju podatkowym), to od 2027 roku zyski tej zagranicznej spółki mogą zostać opodatkowane w Polsce na poziomie fundacji, nawet jeśli nie zostały wypłacone w formie dywidendy. Ma to zapobiegać transferowaniu zysków za granicę.

Exit Tax (Podatek od wyjścia)

Ten mechanizm ma uniemożliwić bezpodatkowe przenoszenie majątku fundacji poza Polskę. Jeśli zdecydujesz się przenieść aktywa fundacji lub jej rezydencję podatkową do innego kraju, możliwe, że będziesz musiał zapłacić podatek od niezrealizowanych zysków – tak, jakbyś te aktywa sprzedał w momencie przeniesienia.

‍

Co warto zrobić teraz? Plan działania

Jeśli nowelizacja wejdzie w życie, czasu jest niewiele, a stawka jest wysoka. Aby w pełni wykorzystać ostatnie miesiące obowiązywania starych, korzystnych przepisów, musisz działać w sposób przemyślany i zorganizowany. Oto plan krok po kroku.

Krok 1:  Sprawdź, czy nowy projekt może dotyczyć Twojej fundacji

Szczególnie zwróć uwagę, jeśli:

• planujesz sprzedaż aktywów krótko po wniesieniu ich do fundacji,
• fundacja prowadzi najem krótkoterminowy lub posiada udziały w zagranicznych strukturach,
• planujesz wypłatę większych świadczeń beneficjentom.

Krok 2: Policz wariant 15% i 19%

Jeśli planujesz większe wypłaty z fundacji w 2027 r. lub później, przygotuj dwa warianty finansowe: według obecnej stawki 15% oraz projektowanej stawki 19%.

Krok 3: Śledź druk sejmowy nr 3148

Dopiero finalny tekst uchwalonej ustawy pokaże, które rozwiązania rzeczywiście wejdą w życie.

Fundacje rodzinne nie są jedynym obszarem, którego dotyczą planowane zmiany w podatkach dochodowych. Zobacz również, jakie zmiany w PIT i CIT przewiduje projekt UD116 na 2027 rok

‍

Najczęstsze błędy – sprawdź, zanim je popełnisz

BŁĄD #1: Sprzedaż majątku krótko po wniesieniu go do fundacji

Możliwy scenariusz: Wnosisz do fundacji udziały, nieruchomość lub inne aktywo, mimo że już w momencie aportu planujesz jego sprzedaż w niedługim czasie.

Konsekwencja: Jeśli nowe przepisy wejdą w życie, szybka sprzedaż majątku wniesionego do fundacji może zostać objęta dodatkowym opodatkowaniem.

ZAMIAST TEGO: Jeżeli zakładasz sprzedaż w najbliższych latach, sprawdź skutki podatkowe takiej operacji zarówno według obecnych przepisów, jak i projektowanych zasad na 2027 rok.

BŁĄD #2: Traktowanie każdego rodzaju najmu tak samo

Możliwy scenariusz: Zakładasz, że skoro fundacja może osiągać dochody z najmu, sposób wykorzystania nieruchomości nie ma większego znaczenia podatkowego.

Konsekwencja: Przy krótkoterminowym najmie lub działalności zbliżonej do usług zakwaterowania możesz zastosować niewłaściwe zasady rozliczenia.

ZAMIAST TEGO: Oddziel najem długoterminowy od krótkoterminowego i sprawdź, jaki jest rzeczywisty charakter działalności fundacji oraz czy mieści się ona w dozwolonym zakresie działalności fundacji rodzinnej.

BŁĄD #3: Planowanie wypłat bez sprawdzenia łącznego obciążenia podatkowego

Możliwy scenariusz: Patrzysz wyłącznie na podatek na poziomie fundacji i nie analizujesz, co stanie się w momencie wypłaty świadczenia beneficjentowi.

Konsekwencja: Rzeczywiste obciążenie wypłaty może być wyższe, niż wynikało z pierwotnych założeń – szczególnie jeśli stawka CIT od świadczeń wzrośnie z 15% do 19%.

ZAMIAST TEGO: Przed większą wypłatą policz pełne opodatkowanie świadczenia, uwzględniając status beneficjenta oraz dwa warianty: obecne przepisy i projektowane zasady na 2027 rok.

BŁĄD #4: Brak analizy zagranicznych spółek i aktywów

Możliwy scenariusz: Fundacja posiada udziały w zagranicznych spółkach albo aktywa poza Polską, ale przy planowaniu struktury bierzesz pod uwagę wyłącznie krajowe zasady dotyczące fundacji rodzinnej.

Konsekwencja: Jeśli fundacje rodzinne zostaną objęte przepisami CFC i exit tax zgodnie z projektem, część dotychczas neutralnych podatkowo struktur może wymagać dodatkowej analizy i rozliczeń.

ZAMIAST TEGO: Przy każdej zagranicznej spółce lub aktywie sprawdź kraj rezydencji, poziom opodatkowania i sposób osiągania dochodów. Przy planowanym przenoszeniu majątku za granicę przeanalizuj również ryzyko exit tax.

BŁĄD #5: Podejmowanie restrukturyzacji wyłącznie pod projektowane przepisy

Częsta sytuacja: Przyspieszasz aport, sprzedaż, wypłatę świadczenia albo zmianę struktury tylko dlatego, że projekt zapowiada mniej korzystne zasady.

Konsekwencja: Możesz ponieść koszty transakcyjne i podatkowe, mimo że przepisy zostaną jeszcze zmienione albo w ogóle nie wejdą w życie w projektowanym kształcie.

ZAMIAST TEGO: Przy większych decyzjach przygotuj co najmniej dwa scenariusze – według obecnych zasad i według aktualnego projektu – i podejmuj działania dopiero po porównaniu ich skutków.

‍

Podsumowanie

• Ustawa z 2025 r., która miała zmienić zasady opodatkowania fundacji rodzinnych od 2026 r., została zawetowana i nie weszła w życie. Obecnie obowiązują dotychczasowe zasady opodatkowania fundacji rodzinnych.
• 29 września 2026 r. rząd przyjął nowy projekt zmian, który trafił do Sejmu. Projekt przewiduje m.in. 2-letni okres utrzymywania wniesionego majątku, ograniczenia dotyczące krótkoterminowego najmu, objęcie fundacji regulacjami CFC i exit tax oraz podwyższenie CIT od świadczeń z 15% do 19%.
• Planowany termin wejścia zmian w życie to 1 stycznia 2027 r., ale ostateczny zakres przepisów może się jeszcze zmienić.
• Jeśli planujesz sprzedaż aktywów, większe świadczenia dla beneficjentów albo zmianę struktury majątku fundacji, analizuj zarówno obecne przepisy, jak i wariant projektowany na 2027 r.

Potrzebujesz pomocy?

Jeśli prowadzisz fundację rodzinną lub dopiero rozważasz jej utworzenie i chcesz sprawdzić, jak obecne oraz planowane przepisy mogą wpłynąć na Twój majątek i rozliczenia, skontaktuj się z nami. Pomożemy Ci przeanalizować skutki podatkowe planowanych działań i dobrać rozwiązanie odpowiednie do Twojej sytuacji.

‍

Podstawa prawna

• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych – aktualne brzmienie.
• Ustawa z 17 października 2025 r. o zmianie ustawy o CIT – ustawa zawetowana przez Prezydenta 27 listopada 2025 r.; nie weszła w życie.
• Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o PIT oraz ustawy o CIT przyjęty przez Radę Ministrów 29 września 2026 r. – druk sejmowy nr 3148.
• Uzasadnienie do druku sejmowego nr 3148.