Projekt ustawy UD116 – jakie zmiany w PIT i CIT mogą wejść w życie w 2027? 

NAJWAŻNIEJSZE W 30 SEKUND:

• Projekt UD116 (nowelizacja PIT i CIT) nie wszedł w życie 1 stycznia 2026 roku: Rząd nie zdążył go przyjąć przed ustawowym terminem.
• Nowy termin wejścia w życie: 1 stycznia 2027 roku.
• W lipcu 2026 projekt trafił do Stałego Komitetu Rady Ministrów w okrojonej wersji: Z 33 do 11 bloków zmian, dotyczących tylko PIT i CIT.
• Co się zmieniło: Z projektu zniknął m.in. obowiązek zatrudniania 3 osób jako warunek IP Box i włączenie IP Box do daniny solidarnościowej.
• Stan na sierpień 2026: Projekt nadal nie trafił pod obrady Rady Ministrów ani do Sejmu.

Dla kogo jest ten artykuł?

Ten artykuł jest dla Ciebie, jeśli:

• Rozliczasz dochody z IP Box (5% PIT/CIT) jako programista, twórca gier lub inny specjalista IT na JDG.
• Działasz w modelu „wspólnik–JDG–spółka" i obawiasz się zmian w ryczałcie.
• Prowadzisz spółkę na estońskim CIT i planujesz wypłatę zysku lub zmianę formy opodatkowania.
• Śledzisz zmiany podatkowe na 2027 rok i chcesz wiedzieć, na czym naprawdę stoimy dzisiaj.

Ten artykuł NIE jest dla Ciebie, jeśli:

• Szukasz aktualnych stawek i limitów obowiązujących już dziś, a nie stanu prac nad przyszłymi przepisami → 9% CIT 2026 oraz IP Box i ulga B+R 2026
• Nie korzystasz z IP Box, ryczałtu, estońskiego CIT ani modelu wspólnik-JDG-spółka → ten projekt na razie Cię nie dotyczy.

Miałeś zaplanować budżet firmy na 2026 rok zakładając, że ulga IP Box zniknie, a ryczałt dla współpracy z podmiotami powiązanymi podskoczy do 15-17%? Dobra wiadomość: te zmiany nadal nie obowiązują. Zła wiadomość: temat nie zniknął całkowicie, projekt UD116 przesunął się o rok i zmienił kształt.
Co dokładnie zostało z pierwotnego pakietu, a co rząd wykreślił w lipcu 2026 roku? I najważniejsze – kiedy realnie musisz się przygotować na nowe zasady?

W tym artykule sprawdzamy stan projektu UD116 na dzień dzisiejszy: co zniknęło, co zostało i co powinieneś zrobić, zanim ustawa faktycznie wejdzie w życie.

Uwaga: Wiele artykułów o UD116 w sieci pochodzi z listopada 2025 lub marca 2026 roku i opisuje wersję projektu, która już nie obowiązuje. W lipcu 2026 zakres zmian został poważnie ograniczony – więcej w sekcji 3.

‍

Mini-słowniczek (zanim zaczniesz czytać)

• UD116 – numer z wykazu prac legislacyjnych rządu, pod którym prowadzony jest projekt nowelizacji ustaw o PIT i CIT.
• IP Box – preferencyjna stawka 5% podatku od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (np. autorskiego prawa do programu komputerowego).
• Estoński CIT – ryczałt od dochodów spółek, w którym podatek płaci się dopiero przy wypłacie zysku wspólnikom.
• Danina solidarnościowa – dodatkowe 4% podatku od dochodów powyżej 1 mln zł rocznie.
• Stały Komitet Rady Ministrów – ciało opiniujące projekty ustaw, zanim trafią pod obrady całej Rady Ministrów – to wcześniejszy etap niż przyjęcie projektu przez rząd.

‍

Czym jest projekt UD116?

UD116 to rządowy projekt nowelizacji ustawy o PIT i ustawy o CIT, prowadzony przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki.  Ma na celu “uszczelnienie” systemu podatkowego i dotyka bardzo różnych grup: jednoosobowych działalności korzystających z preferencyjnych stawek podatku, wspólników rozliczających się ze swoimi spółkami, spółek kapitałowych stosujących szczególne formy opodatkowania dochodów. Zamiast jednej dużej zmiany projekt składa się z kilkunastu do kilkudziesięciu osobnych, technicznych korekt rozsianych po ustawach.

Pierwotnie projekt miał obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku. Nie trafił jednak pod obrady rządu, a jego zakres od tego czasu dwukrotnie się zmienił.

Pełna karta projektu UD116 →

‍

Dlaczego zmiany nie weszły w życie od 1 stycznia 2026 roku?

Rząd nie zdążył przyjąć projektu w terminie wymaganym przez zasady vacatio legis dla podatków rocznych. Ustawy wprowadzające niekorzystne dla podatników zmiany w podatkach dochodowych muszą zostać ogłoszone w Dzienniku Ustaw do końca listopada roku poprzedzającego. Dla zmian mających obowiązywać od 2026 roku terminem był 30 listopada 2025.

Projekt UD116 miał trafić pod obrady rządu w trzecim kwartale 2025 roku. Nie trafił – pozostał w fazie konsultacji. Gdy minął listopadowy termin, wejście w życie od 2026 roku stało się prawnie niemożliwe.

Dzięki temu podatnicy zyskali dodatkowy rok na starych zasadach, zanim nowe przepisy – w zmienionym już kształcie – będą mogły zacząć obowiązywać.

‍

Co zmieniło się w projekcie między marcem a lipcem 2026 roku?

Zakres projektu skurczył się z 33 do 11 bloków zmian, a z tytułu ustawy zniknęła nowelizacja ryczałtu. 

17 marca 2026 na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano nową, szeroką wersję projektu: trzy nowelizowane ustawy (PIT, CIT, ryczałt) i trzydzieści trzy odrębne bloki zmian, otwarcie opisane jako „uszczelnienie" systemu podatkowego z odwołaniem do konstytucyjnej zasady sprawiedliwości podatkowej. Część komentatorów wskazywała już wtedy, że niektóre przepisy formułowano z pominięciem celu wprowadzonego ograniczenia, co utrudniało ich stosowanie w praktyce.

Wersja skierowana 8-10 lipca 2026 do Stałego Komitetu Rady Ministrów wygląda zupełnie inaczej. Obejmuje już tylko dwie ustawy – PIT i CIT – i jedenaście bloków zmian. Zniknęła też kategoria „zmiany uszczelniające", a uzasadnienie mówi teraz o zmianach „dostosowujących" i „korzystnych dla podatników". Szczegółowe zestawienie różnic między obiema wersjami opublikował 24 lipca 2026 radca prawny i doradca podatkowy Mateusz Hołysz, powołując się na pismo Podsekretarza Stanu w MFiG z 10 lipca 2026 (znak DD6.8200.13.2025).

Poniżej tłumaczymy po kolei, co konkretnie zostało wykreślone z projektu i co to oznacza w praktyce.

IP Box: zniknął warunek zatrudnienia i podwyższenie efektywnej stawki

IP Box to ulga, dzięki której dochód z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – najczęściej autorskiego prawa do programu komputerowego – jest opodatkowany stawką 5% zamiast standardowych 12%, 19% czy 32%. Marcowa wersja projektu chciała wprowadzić uzależnienie możliwości korzystania z tej ulgi od zatrudniania co najmniej 3 osób fizycznych niepowiązanych z podatnikiem, na umowę o pracę, przez min. 300 dni w roku (albo alternatywnie – ponoszenia porównywalnych kosztów wynagrodzeń). Autorzy projektu argumentowali, że wykorzystywanie preferencyjnego opodatkowania dochodów przez jednoosobowe działalności bez zespołu odbiega od pierwotnego celu ulgi.

Dodatkowo marcowa wersja przewidywała, że danina solidarnościowa obejmie także dochody z IP Box (dodatkowe 4% podatku od dochodów powyżej 1 mln zł rocznie). Dla osoby zarabiającej na IP Box więcej niż milion złotych rocznie oznaczałoby to wzrost efektywnej stawki z 5% do ponad 9%.

Ryczałt: zniknęły stawki 15% i 17% dla współpracy z podmiotami powiązanymi

Marcowa wersja projektu przewidywała dwie osobne podwyżki dla podatników opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych:

• Jeśli rozliczasz się ryczałtem 8,5% i nie zatrudniasz nikogo na etat, a Twój roczny przychód przekroczy 100 tys. zł, nadwyżka ponad ten limit miała być opodatkowana 15% zamiast 8,5% – wzrost obciążenia o ponad połowę.
• Jeśli jako wspólnik dzierżawisz własnej spółce znak towarowy, logo lub inne prawo własności intelektualnej (popularny sposób na wyprowadzenie pieniędzy ze spółki z pominięciem 19-procentowego podatku od dywidendy), taki przychód miał być opodatkowany karną stawką 17%.

Oba te przepisy 00 razem z całym pozostałym pakietem zmian w ryczałcie – zniknęły z lipcowej wersji. Jeśli widziałeś artykuł ostrzegający przed stawką 15% lub 17% w ryczałcie, sprawdź jego datę: większość takich tekstów powstała przed lipcem 2026 i opisuje projekt, który już nie obowiązuje.

Model wspólnik–JDG–spółka: zniknęło ograniczenie kosztów za usługi

Kolejny mechanizm, w który celował marcowy projekt: wspólnik prowadzi osobną jednoosobową działalność opodatkowaną ryczałtem 8,5% i wystawia własnej spółce faktury za usługi doradcze, zarządcze lub licencyjne – zamiast pobierać dywidendę opodatkowaną 19%. Spółka rozlicza taką fakturę w kosztach, a wspólnik płaci niższy podatek niż od dywidendy. Projekt chciał to zablokować, wyłączając takie wydatki z kosztów podatkowych spółki.

Doprecyzowanie zasad korzystania z ulgi mieszkaniowej: zniknęło ograniczenie powtórnego korzystania

Ulga mieszkaniowa pozwala uniknąć podatku z odpłatnego zbycia nieruchomości, jeśli uzyskane pieniądze będą przeznaczone na własne potrzeby mieszkaniowe podatnika. Marcowy projekt chciał zablokować możliwość skorzystania z niej po raz drugi w ciągu 3 lat od poprzedniego skorzystania – czyli ograniczyć powtarzalne, inwestycyjne sprzedawanie i kupowanie nieruchomości bez podatku. 

Techniczne zmiany w CIT

Kilka bardziej niszowych, ale wartych odnotowania przepisów zniknęło razem z resztą pakietu:

• Minimalny CIT – projekt chciał zróżnicować podstawę opodatkowania (3% dla mniejszych podatników, 5% dla firm z przychodami powyżej 50 mln euro), a także doprecyzować zmiany w zakresie przepisów dotyczących wyłączeń i skrócić okres badania rentowności z 3 do 2 lat (od niego zależy zwolnienie z tego podatku). Dotyczy to głównie większych spółek kapitałowych.
• Definicja małego podatnika – doprecyzowanie zasad liczenia limitu przychodów uprawniającego do statusu małego podatnika, gdy poprzedni rok podatkowy podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności trwał krócej niż 12 miesięcy.
• Ukryte zyski w estońskim CIT – projekt zakładał doprecyzowanie definicji ukrytych zysków oraz poszerzenie ich o nowe kategorie świadczeń traktowanych jako „ukryta dywidenda" dla wspólników spółek na ryczałcie od dochodów spółek.

WAŻNE! To ograniczenie zakresu nie oznacza, że rząd zrezygnował z tych pomysłów na stałe. Może je wprowadzić w kolejnej nowelizacji. Warto traktować to jako odroczenie, nie zamknięcie tematu.

Szczegółowe zestawienie zmian wersja marcowa vs. lipcowa →

‍

Jakie zmiany w podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych przewiduje projekt UD116 na 2027 rok?

Z pierwotnego pakietu rząd zostawił głównie zmiany techniczne w CIT, a nie te najbardziej dotkliwe dla jednoosobowych firm. Zostały za to zmiany istotne głównie dla spółek – zwłaszcza na estońskim CIT – i firm z finansowaniem dłużnym.

Koszty refinansowania kredytów – korzystna zmiana po wyroku NSA

Gdy spółka finansuje transakcję kapitałową (np. przejęcie innej firmy) kredytem, a potem refinansuje go nowym kredytem, fiskus czasem kwestionował możliwość zaliczenia odsetek od tego nowego kredytu do kosztów podatkowych. Dotyczy to zarówno kredytów bankowych, jak i innych instrumentów finansowych, w tym zobowiązań z tytułu zaciągniętej pożyczki od podmiotu powiązanego. NSA w wyroku z 17 lipca 2025 r. (sygn. II FSK 1239/24) uznał takie stanowisko za nieprawidłowe – kredyt refinansowy ma inny cel gospodarczy niż pierwotna transakcja. Projekt wprost potwierdza to w przepisach, rozszerzając wyłączenia na kolejne zobowiązania zaciągane na spłatę pierwotnego finansowania. 

Definicja „wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą" w estońskim CIT

W estońskim CIT niektóre wydatki spółki są opodatkowane, jeśli uznaje się je za „niezwiązane z działalnością gospodarczą" – ale przepisy nigdy precyzyjnie nie definiowały tego pojęcia, co prowadziło do sporów z fiskusem. NSA w wyroku z 11 lipca 2023 r. (sygn. II FSK 93/23) uznał to za niespełniające konstytucyjnego wymogu precyzyjnego określenia przedmiotu opodatkowania. Projekt wreszcie zakłada wprowadzenie definicji wydatków niezwiązanych: to wszelkiego rodzaju opłaty poniesione w innym celu niż osiągnięcie, zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów oraz należności publicznoprawne o charakterze sankcyjnym.

Domniemanie, skąd pochodzi wypłacany zysk po estońskim CIT

Jeśli spółka rezygnuje z estońskiego CIT (albo traci do niego prawo) i później wypłaca zysk wspólnikom, trzeba ustalić, z jakiego okresu ten zysk pochodzi – bo różne okresy podlegają różnym zasadom opodatkowania. Projekt wprowadza domniemanie: każda wypłata po zakończeniu opodatkowania ryczałtem będzie traktowana jako pochodząca z zysku wypracowanego w okresie estońskiego CIT, chyba że z uchwały o podziale wynika inaczej; to rozwiązanie ma ograniczać spory związane z egzekucją należnego ryczałtu przy rozliczeniu po wyjściu z systemu.

Koniec możliwości wyboru estońskiego CIT w trakcie roku

Dziś część spółek może w pewnych sytuacjach wejść w estoński CIT w trakcie roku podatkowego. Projekt to blokuje – skuteczna zmiana formy opodatkowania będzie możliwa wyłącznie od początku nowego roku podatkowego.

Liberalizacja warunku zatrudnienia w estońskim CIT

Żeby korzystać z estońskiego CIT, spółka musi spełniać warunek zatrudnienia. Obecnie liczą się głównie umowy o pracę. Projekt pozwoli liczyć łącznie umowy o pracę i umowy cywilnoprawne (np. zlecenia) do limitu 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw – czyli ułatwi spełnienie warunku mniejszym spółkom korzystającym też ze zleceniobiorców.

Nowe limity i możliwości rozliczania podatkowej amortyzacji aut według emisji CO2 dla obniżenia kosztów prowadzenia działalności

Firmowe auta osobowe można amortyzować (rozliczać w kosztach) tylko do określonego limitu wartości: 150 tys. zł dla aut o emisji poniżej 50 g CO2/km (elektryki, hybrydy plug-in), 100 tys. zł dla pozostałych. Projekt dodatkowo ułatwia udowodnienie niskiej emisji – nie trzeba już polegać wyłącznie na danych z centralnej ewidencji pojazdów (CEPiK), wystarczy inny dokument, np. świadectwo homologacji. Zasady te znajdą zastosowanie także przy rozliczaniu wykupu pojazdu po zakończeniu leasingu operacyjnego.

Danina solidarnościowa: możliwość odliczenia strat z lat ubiegłych

Jeśli w poprzednich latach miałeś stratę z tego samego źródła przychodu, które dziś podlega daninie solidarnościowej (4% od dochodów powyżej 1 mln zł rocznie), projekt pozwoli tę stratę odliczyć przed obliczeniem podstawy daniny. To zmiana korzystna w przepisach regulujących daninę solidarnościową – obniża podstawę opodatkowania. W przeciwieństwie do marcowej wersji, podstawa daniny nie zostanie rozszerzona o dochody z IP Box.

Pełny przegląd projektowanych zmian PIT i CIT na 2027 rok (EY) →

‍

Co to oznacza dla Ciebie już teraz?

Nic się jeszcze nie zmienia – rozliczasz się na dotychczasowych zasadach. Zeznanie za 2025 rok, które składasz w 2026 roku oraz bieżąca działalność w 2026 roku odbywają się według obecnie obowiązujących przepisów. IP Box działa bez zmian, ryczałt też.

Jeśli jesteś programistą lub innym specjalistą korzystającym z 5% stawki IP Box, nie musisz w tym roku zatrudniać nikogo, żeby zachować preferencję. Jeśli rozliczasz się ryczałtem i współpracujesz z podmiotami powiązanymi, stawki 15% i 17% z marcowej wersji projektu również na razie nie obowiązują i nie są procedowane w obecnym kształcie ustawy.

Twoja korzyść z aktualnego stanu rzeczy: masz więcej czasu na spokojne zaplanowanie zmian i efektywnego opodatkowania, zamiast wdrażać je pod presją grudniowego terminu.

‍

Co musisz zrobić teraz? Krok po kroku

Zanim projekt UD116 stanie się ustawą, warto uporządkować kilka spraw.

Krok 1: Rozlicz 2025 i bieżący 2026 rok na dotychczasowych zasadach

Nie wprowadzaj zmian w dokumentacji IP Box ani w modelu współpracy z podmiotami powiązanymi na zapas – obecnie obowiązujące zasady nie wymagają tego.

Krok 2: Zapisz w kalendarzu przegląd na wrzesień-październik 2026

Projekt zwykle nabiera tempa jesienią, przed kolejnym terminem granicznym. To dobry moment na aktualizację planów.

Krok 3: Monitoruj kartę projektu w Rządowym Centrum Legislacji

Karta projektu UD116 pokazuje każdy kolejny etap i wersję dokumentu.

Krok 4: Skonsultuj się z doradcą przed decyzją o restrukturyzacji

Jeśli planujesz przekształcenie spółki, zmianę formy opodatkowania lub wypłatę zysku z estońskiego CIT, sprawdź, czy nie wpadasz w przepisy, które zostały w lipcowej wersji projektu.

‍

Najczęstsze błędy – sprawdź, czy ich nie popełniasz

BŁĄD #1: Planowanie na podstawie artykułów sprzed lipca 2026

Możliwy scenariusz: Czytasz teksty z listopada 2025 lub marca-kwietnia 2026 i wprowadzasz zmiany pod wymóg 3 etatów w IP Box albo wyższe stawki ryczałtu.
Konsekwencja:

• Niepotrzebne koszty zatrudnienia, którego przepisy już nie wymagają.
• Błędne założenia budżetowe na 2027 rok.

 ZAMIAST TEGO: Sprawdzaj datę publikacji źródła i porównuj z aktualną kartą projektu w RCL.

BŁĄD #2: Zakładanie, że projekt "upadł" na dobre

Możliwy scenariusz: Skoro projekt nie wszedł w życie w 2026, to temat jest zamknięty.
Konsekwencja: Brak przygotowania, gdy w 2027 roku część przepisów jednak wejdzie w życie.
ZAMIAST TEGO: Traktuj to jako odroczenie o rok, nie rezygnację.

‍

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy projekt UD116 już wszedł w życie?

Nie. Stan na sierpień 2026: projekt nadal nie został przyjęty przez Radę Ministrów i nie trafił do Sejmu. Pozostaje na etapie opiniowania w Rządowym Centrum Legislacji.

Kiedy zmiany z UD116 mają wejść w życie?

1 stycznia 2027 roku – to obecnie deklarowany termin. Pierwotnie planowano 1 stycznia 2026, ale rząd nie zdążył przyjąć projektu przed ustawowym terminem 30 listopada 2025.

Czy UD116 nadal zmienia zasady IP Box?

Nie w wersji z lipca 2026. Wymóg zatrudnienia co najmniej 3 osób jako warunek korzystania z 5% stawki oraz włączenie dochodów IP Box do daniny solidarnościowej zostały usunięte z projektu w lipcowej wersji skierowanej do Stałego Komitetu Rady Ministrów.

Co się stało z pakietem zmian w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych?

Został usunięty z projektu całkowicie. Wersja z 8 lipca 2026 nowelizuje wyłącznie ustawę o PIT i ustawę o CIT.

Czy dzierżawa znaku towarowego wspólnikowi będzie opodatkowana 17% ryczałtu?

Nie w obecnej wersji projektu. Stawka 17% dla dzierżawy znaku towarowego i podobnych praw własności intelektualnej podmiotom powiązanym była częścią marcowej wersji UD116, ale – tak jak cały pakiet zmian w ryczałcie – została usunięta w wersji skierowanej do Stałego Komitetu Rady Ministrów w lipcu 2026.

Czy mogę bezpiecznie rozliczyć 2025 rok na starych zasadach IP Box?

Tak. Rozliczenie za 2025 rok, składane w 2026 roku, odbywa się na zasadach obowiązujących w momencie osiągania dochodu – projekt UD116 nie ma tu żadnego zastosowania wstecznego, poza wyjątkiem dotyczącym limitów amortyzacji aut.

Gdzie sprawdzić aktualny status projektu UD116?

Na karcie projektu w Rządowym Centrum Legislacji pod numerem UD116. Tam znajdziesz wszystkie kolejne wersje dokumentu, opinie i etapy procesu legislacyjnego. Karta projektu UD116 →

Czy zakres UD116 może się jeszcze zmienić?

Bardzo prawdopodobne. Między marcem a lipcem 2026 zakres zmniejszył się z 33 do 11 bloków zmian. Projekt musi jeszcze przejść Radę Ministrów, konsultacje, Sejm i Senat – na każdym etapie zakres może się zmienić ponownie.

‍

Podsumowanie

• Projekt UD116 nie wszedł w życie od 1 stycznia 2026 roku – nowy termin to 1 stycznia 2027.
• W lipcu 2026 zakres zmniejszył się z 33 do 11 bloków zmian.
• Zniknął m.in. wymóg 3 etatów dla IP Box i włączenie IP Box do daniny solidarnościowej.
• Zostały głównie zmiany techniczne w CIT: refinansowanie kredytów, estoński CIT, limity amortyzacji aut.
• Projekt wciąż nie trafił pod obrady Rady Ministrów – nic nie jest ostateczne.

Nie jesteś pewien, jak zmiany w UD116 wpłyną na Twoją firmę?

Jeśli rozliczasz się IP Box, prowadzisz spółkę na estońskim CIT lub działasz w modelu wspólnik-JDG-spółka i chcesz sprawdzić, czy planowana restrukturyzacja ma sens przy obecnym kształcie projektu UD116, porozmawiajmy. Nasz zespół na bieżąco śledzi zmiany legislacyjne i pomoże Ci zaplanować działania bez podejmowania decyzji na podstawie nieaktualnych informacji.

‍

Podstawa prawna

• Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (nr z wykazu prac legislacyjnych UD116), Rządowe Centrum Legislacji, wersja z 8 lipca 2026 r.
• Zasada odpowiedniego vacatio legis dla niekorzystnych zmian w podatkach rozliczanych rocznie (PIT, CIT) – wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którą takie zmiany powinny zostać ogłoszone w Dzienniku Ustaw najpóźniej do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy, którego dotyczą.
• Wyrok NSA z 17 lipca 2025 r., sygn. II FSK 1239/24 (kredyty refinansowe a ograniczenia w KUP).

‍