Podatek od darowizny 2026 – kwoty wolne, stawki i zasady zgłoszenia

NAJWAŻNIEJSZE W 30 SEKUND:

• Zwolnienie całkowite z podatku: 0 zł dla najbliższej rodziny (grupa zero), bez limitu kwoty.
• Termin zgłoszenia darowizny: 6 miesięcy od otrzymania darowizny (formularz SD-Z2). WAŻNE! Możliwość przywrócenia terminu, jeśli został przekroczony nie z Twojej winy.
• Kwoty wolne od podatku: 36 120 zł (I grupa), 27 090 zł (II grupa) oraz 5 733 zł (III grupa).
• Kara za błędy: Od 3% przy przekroczeniu terminu zgłoszenia do aż 20% przy kontroli.

Dla kogo jest ten artykuł?

Ten artykuł jest dla Ciebie, jeśli:

• Otrzymałeś darowiznę (pieniądze, mieszkanie, auto) od rodziny lub obcej osoby.
• Chcesz skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku dla najbliższych i nie wiesz, jak wypełnić SD-Z2.

Ten artykuł NIE jest dla Ciebie, jeśli:

• Wartość otrzymanej rzeczy jest niższa niż kwota wolna (np. prezent za 200 zł).
• Otrzymałeś spadek za granicą i podlegasz przepisom innego państwa.

Darowizna to częsty wyraz wsparcia ze strony bliskich, który może być zbawieniem w różnych życiowych sytuacjach. Niestety, taki „prezent” może też nas jednocześnie sporo kosztować.

Ile realnie zapłacisz, jeśli przekroczysz kwotę wolną? Czy warto zgłosić darowiznę w gotówce, czy lepiej przelewem? Co się zmieni od 2027 roku dla par bez ślubu?

W tym artykule wyjaśniamy wszystkie najważniejsze zasady dotyczące podatku od darowizny - od momentu powstania obowiązku podatkowego, przez limity zwolnień, aż po terminy i sposób zgłoszenia. Dzięki temu dowiesz się, jak uniknąć problemów z urzędem skarbowym i zyskać pewność, że Twoja darowizna nie zmieni się w nieprzyjemną niespodziankę.

Mini-słowniczek (zanim zaczniesz czytać)

• Grupa podatkowa – kategoria określająca stopień pokrewieństwa z darczyńcą (I, II lub III) – od niej zależy kwota wolna i stawka podatku.
• Grupa zerowa (art. 4a) – węższy krąg w I grupie podatkowej – małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo – z prawem do pełnego, bezlimitowego zwolnienia z podatku od darowizny.
• Kwota wolna od podatku – wartość darowizny, do której nie płacisz podatku. W 2026 r. to 36 120 zł (I grupa), 27 090 zł (II grupa) lub 5 733 zł (III grupa).
• SD-Z2 – formularz zgłoszenia darowizny dla najbliższej rodziny (grupa zerowa) – warunek konieczny do zachowania prawa do pełnego zwolnienia.
• SD-3 – zeznanie podatkowe składane, gdy darowizna podlega opodatkowaniu (II, III grupa lub I grupa bez prawa do zwolnienia).

Kiedy obowiązuje podatek od darowizny?

Podatek od darowizny obowiązuje osoby fizyczne, które ją otrzymały na podstawie umowy cywilnej spisanej z darczyńcą. Przedmiotem darowizny mogą być zarówno rzeczy, jak i prawa majątkowe. Jeśli zatem ktoś postanowił przekazać Ci swój majątek – np. pieniądze, nieruchomość czy inne wartościowe rzeczy – musisz zgłosić ten fakt do urzędu skarbowego oraz odprowadzić stosowny podatek.

Moment powstania obowiązku podatkowego przy darowiźnie zależy od formy jej przekazania.

Obowiązek podatkowy powstaje:

• Jeśli zawarłeś umowę z darczyńcą u notariusza – w momencie podpisania aktu. W takiej sytuacji to notariusz zajmuje się zgłoszeniem darowizny, u niego też zapłacisz podatek;
• Jeśli otrzymałeś darowiznę bez udziału notariusza – w chwili, gdy faktycznie ją otrzymasz;
• Jeśli nie zgłosiłeś darowizny, a później powstanie dokument potwierdzający, że ją otrzymałeś – w momencie sporządzenia tego dokumentu;
• Jeśli sam zgłosisz darowiznę do urzędu skarbowego – w chwili zgłoszenia.

Pamiętaj! W przypadku darowizny nieruchomości (mieszkania, działki czy garażu), musisz zawrzeć umowę z darczyńcą w formie aktu notarialnego.

‍

Kiedy i jak zgłosić darowiznę?

Po otrzymaniu darowizny, musisz zgłosić ją do urzędu skarbowego poprzez formularz SD-3, jeśli:

• wartość darowizny (razem z innymi darowiznami od tej samej osoby z ostatnich 5 lat) przekracza kwotę wolną od podatku,
• otrzymałeś darowiznę w gotówce i nie możesz udokumentować jej źródła (co jest wykonalne w przypadku przelewu czy przekazu pocztowego).

Masz na to 1 miesiąc od dnia powstania obowiązku podatkowego.

UWAGA! W przypadku darowizny od najbliższej rodziny (I grupa podatkowa), aby być zwolnionym z podatku koniecznie złóż wniosek SD-Z2.

WAŻNE! Od 7 stycznia 2026 r. obowiązują przepisy, które pozwalają na przywrócenie 6-miesięcznego terminu na złożenie zgłoszenia SD-Z2 (art. 4c ustawy). Wcześniej termin ten był nieprzekraczalny.

Zgodnie z nowym art. 4c ustawy, możesz ubiegać się o przywrócenie terminu, jeśli:

• Złożysz stosowny wniosek do urzędu skarbowego.
• Udowodnisz, że spóźnienie nastąpiło bez Twojej winy (np. nagły pobyt w szpitalu, brak wiedzy o śmierci spadkodawcy z przyczyn obiektywnych).
• Dopełnisz czynności, czyli złożysz formularz SD-Z2 wraz z wnioskiem.

Na wniesienie prośby masz tylko 7 dni od dnia ustania przyczyny przekroczenia terminu. 

Uwaga na przepisy przejściowe: Możesz skorzystać z tej opcji tylko, jeśli Twój termin na złożenie SD-Z2 nie upłynął przed 7 stycznia 2026 r.

Pamiętaj! Do zeznania dołącz:

• dokument potwierdzający otrzymanie darowizny,
• dokument potwierdzający, że darczyńca był właścicielem przekazanej rzeczy.

Dostałeś majątek dzielony na kilka osób?

Jeśli kilka osób otrzymało wspólnie jeden majątek (np. mieszkanie) w równych częściach, do zeznania trzeba dodatkowo załączyć formularz SD-3/A. W formularzu należy wykazać wartość nabytych rzeczy przypadającą na każdego z obdarowanych oraz wskazać datę ostatniego nabycia. W wersji elektronicznej składa się go jako osobny dokument.

Formularze SD-3 i SD-3/A możesz złożyć:

• online przez e-Urząd Skarbowy,
• online przez e-Deklaracje,
• papierowo w urzędzie skarbowym lub przez pocztę.

UWAGA!
W przypadku majątku dzielonego masz miesiąc na zgłoszenie darowizny do urzędu.

‍

Jak zgłosić darowiznę przez e-Urząd Skarbowy? Krok po kroku

Najszybszym sposobem zgłoszenia darowizny jest e-Urząd Skarbowy (podatki.gov.pl). Cały proces zajmuje zwykle kilkanaście minut:

Krok 1: Wejdź na stronę podatki.gov.pl 

Zaloguj się przez Profil Zaufany, aplikację mObywatel lub bankowość elektroniczną.

Krok 2: Wybierz odpowiedni formularz

SD-Z2, jeśli korzystasz ze zwolnienia dla najbliższej rodziny (grupa 0), albo SD-3, jeśli darowizna podlega opodatkowaniu.

Krok 3: Wypełnij dokument

Uzupełnij dane darczyńcy i swoje dane, a także przedmiot darowizny oraz jego wartość rynkową na dzień otrzymania.

Krok 4: Załącz dokumentację 

Skan lub PDF potwierdzenia przelewu, jeśli darowizna była pieniężna – to warunek konieczny zwolnienia dla najbliższej rodziny.

Krok 5: Prześlij zgłoszenie

Podpisz zeznanie Profilem Zaufanym lub podpisem kwalifikowanym i wyślij. Zachowaj Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO) – to Twój dowód terminowego zgłoszenia na wypadek kontroli.

Pamiętaj!
System sam podpowiada wymagane pola w zależności od wybranego formularza, więc nie trzeba znać numerów przepisów ani samodzielnie liczyć podatku – poza polami dotyczącymi zwolnienia.

‍

Od jakiej kwoty trzeba zapłacić podatek od darowizny?

Podatek od darowizny otrzymanej od jednej osoby trzeba zapłacić tylko wtedy, gdy wartość nabytych rzeczy lub praw majątkowych przekracza kwoty wolne od podatku, które wynoszą:

• 36 120 zł – jeśli darczyńca należy do I grupy podatkowej (najbliższa rodzina: małżonek, dzieci, wnuki, prawnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, teściowie, zięć, synowa, pasierb, ojczym, macocha),
• 27 090 zł – jeśli należy do II grupy podatkowej (dalsza rodzina: ciotka, wujek, kuzynostwo, siostrzeńcy, bratankowie, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonka),
• 5 733 zł – jeśli należy do III grupy podatkowej (osoby niespokrewnione: partnerzy nieformalni, znajomi, osoby niespokrewnione, dalsi krewni nieujęci wyżej).

WAŻNE! 

„Grupa 0” to węższe pojęcie niż cała I grupa podatkowa. Do grupy 0 (pełne, bezlimitowe zwolnienie z art. 4a) należą: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha. Teściowie, zięć i synowa formalnie należą do I grupy podatkowej, ale NIE wchodzą do grupy 0 – obowiązuje ich zwykła kwota wolna 36 120 zł i standardowe stawki progresywne (3-7%), bez możliwości pełnego zwolnienia niezależnie od tego, jak szybko zgłoszą darowiznę.

Przy ustalaniu, czy darowizna przekracza kwotę wolną od podatku, sumuje się jej czystą wartość z czystą wartością innych darowizn (otrzymanych od tej samej osoby) w roku, w którym otrzymałeś ostatnią darowiznę oraz w ciągu poprzednich 5 lat.

Najbliższa rodzina nie płaci podatku od darowizny (bez limitów wartości przekazywanego majątku) pod warunkiem, że:

• W przypadku darowizny rzeczy materialnych lub praw majątkowych – zgłosi to do naczelnika urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz udokumentuje przelew pieniędzy.
• W przypadku dziedziczenia majątku – zgłosi ten fakt do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia orzeczenia sądu w sprawie spadku.

Jeśli otrzymasz darowizny od kilku osób (np. od rodziców, rodzeństwa, znajomych), każdą z nich rozpatrujesz oddzielnie.

UWAGA!
Za rzeczy ruchome lub prawa majątkowe, które podlegają wykonaniu na terytorium Polski, nie trzeba płacić podatku od darowizny, jeśli w dniu ich otrzymania zarówno obdarowany, jak i darczyńca nie byli obywatelami Polski ani nie mieszkali na jej terytorium.

Zapowiadana zmiana: pełne zwolnienie z podatku dla partnerów z nieformalnych związków (od 1 stycznia 2027 r.)

Partnerzy pozostający w nieformalnym związku należą obecnie do III grupy podatkowej – darowizna między nimi korzysta ze zwolnienia tylko do 5 733 zł, a nadwyżka jest opodatkowana najwyższymi stawkami (12-20%). 

25 czerwca 2026 r. Senat przyjął bez poprawek dwa rządowe projekty ustaw: o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu (druk sejmowy nr 2110) oraz przepisy wprowadzające tę regulację (druk sejmowy nr 2111). Dzień później, 26 czerwca 2026 r., obie ustawy trafiły do podpisu prezydenta. 17 lipca 2026 r. prezydent Karol Nawrocki zawetował obie ustawy. 

Co miało się zmienić?

Zgodnie z projektem partnerzy (niezależnie od płci), którzy zawrą u notariusza umowę o wspólnym pożyciu, mieli uzyskać status „osoby najbliższej w związku” i zostać zaliczeni jednocześnie do I grupy podatkowej oraz do tzw. grupy zerowej. W praktyce oznaczałoby to możliwość skorzystania z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn – bez względu na wartość przekazanego majątku – na takich samych zasadach, jakie dziś obowiązują małżonków i najbliższą rodzinę (czyli m.in. zgłoszenie darowizny na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy oraz udokumentowanie przelewu w przypadku darowizny pieniężnej).

Projekt przewidywał też dla stron umowy o wspólnym pożyciu m.in. dostęp do informacji medycznej o partnerze, prawo do decyzji o pochówku, prawo do zasiłku opiekuńczego i renty rodzinnej, możliwość wspólnego rozliczania PIT, zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych w transakcjach między partnerami oraz dziedziczenie testamentowe.

Co dalej?

Weto może odrzucić Sejm większością 3/5 głosów – na razie do tego nie doszło. Temat pozostaje jednak żywy: rząd i Senat już raz przeprowadziły projekt przez cały proces legislacyjny, więc nie jest wykluczone, że przepisy mogą wrócić pod obrady.

Zwolnienia podatkowe darowizny na cele mieszkaniowe

Zmieniły się limity zwolnienia z podatku od darowizny przeznaczonej na cele mieszkaniowe*, szczególnie:

• zakup mieszkania,
• budowę domu,
• wkład do spółdzielni mieszkaniowej,
• spłatę kredytu hipotecznego (wraz z odsetkami).

Jeśli obdarowany wykorzysta otrzymane pieniądze na taki cel w ciągu 12 miesięcy, to nie musi płacić podatku do kwoty:

• 11 095 zł – jeśli darowizna pochodzi od jednej osoby,
• 22 189 zł – jeśli pochodzi od kilku osób łącznie (ale w ciągu 5 lat od otrzymania pierwszej darowizny).

Zwolnienia podatkowe mogą dotyczyć także nieodpłatnego zniesienia współwłasności, jeśli spełnione są odpowiednie warunki.

UWAGA! 

To zwolnienie (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy) dotyczy wyłącznie darowizn od osób z I grupy podatkowej – nie obejmuje II ani III grupy. Dla osób z tzw. grupy zerowej (najbliższa rodzina) w praktyce zwykle większe znaczenie ma pełne, bezlimitowe zwolnienie z art. 4a (opisane wyżej); ta kwota wolna bywa istotna zwłaszcza dla osób z I grupy spoza grupy zerowej, np. teściów, zięcia czy synowej.

‍

Zwolnienie dla gospodarstwa rolnego

• Osobne zwolnienie dotyczy przekazania gospodarstwa rolnego – niezależnie od stopnia pokrewieństwa z darczyńcą. Nie płacisz podatku od darowizny gruntów rolnych (wraz z drzewami i innymi roślinami będącymi ich częścią składową), jeśli w wyniku darowizny:
  
  powstanie lub powiększy się gospodarstwo rolne o powierzchni od 11 do 300 ha, 
• obdarowany będzie je prowadził przez co najmniej 5 lat od dnia nabycia. 

WAŻNE!

Zwolnieniem objęte są też prawa do wkładów w spółdzielni rolników, rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych oraz maszyny i pojazdy rolnicze, pod warunkiem że nie zmienią właściciela przez 3 lata po nabyciu. 

‍

Jak obliczyć podatek od darowizny?

Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną dla danej grupy podatkowej.

Na przykład: jeśli należysz do II grupy podatkowej i otrzymasz darowiznę o wartości 30 000 zł, to od podatku zwolnione jest 27 090 zł (kwota wolna). Podatek zapłacisz tylko od różnicy, czyli od 2 910 zł.

Sama wysokość podatku zależy natomiast od tego, do której grupy podatkowej należysz (a to określa, jak blisko jesteś spokrewniony z darczyńcą) i wynosi następująco:

• I grupa podatkowa - 3% (0% jeśli zgłosisz darowiznę w ciągu 6 miesięcy),
• II grupa podatkowa - 7%,
• III grupa podatkowa - 12%.

Uwaga!
Powyższe stawki dotyczą nadwyżki do 11 833 zł. Po przekroczeniu tej kwoty stawki rosną progresywnie: w I grupie do 5% (nadwyżka 11 833-23 665 zł) i 7% (powyżej 23 665 zł); w II grupie do 9% i 12%; w III grupie do 16% i 20%. Im większa darowizna, tym wyższa efektywna stawka podatku.

UWAGA!

Darowizna w gotówce podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Na przykład: Załóżmy, że należysz do III grupy podatkowej i otrzymujesz darowiznę w wysokości 10 000 zł.

Kwota wolna dla III grupy to 5 733 zł, więc podatek zapłacisz tylko od 4 267 zł (10 000 zł – 5 733 zł = 4 267 zł).

Dla tej kwoty nadwyżki (poniżej 11 833 zł) obowiązuje stawka 12%, więc podatek wynosi: 4 267 zł × 12% = 512,04 zł.

Podatek płacisz dopiero po otrzymaniu decyzji z urzędu. Masz wtedy 14 dni na zrobienie przelewu na konto urzędu skarbowego.

Przykładowe scenariusze

Zobacz, jak to wygląda w praktyce dla różnych relacji rodzinnych:

• Scenariusz A (matka → córka, grupa 0): Matka przekazuje córce 150 000 zł na zakup mieszkania. Córka zgłasza SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy i ma potwierdzenie przelewu. Podatek: 0 zł, bez względu na kwotę.

• Scenariusz B (wujek → siostrzeniec, II grupa): Wujek przekazuje siostrzeńcowi 40 000 zł. Kwota wolna to 27 090 zł, więc nadwyżka wynosi 12 910 zł - mieści się w drugim progu (11 833-23 665 zł). Podatek: 828,40 zł + 9% z (12 910 zł - 11 833 zł) = 828,40 zł + 96,93 zł = 925,33 zł.
• Scenariusz C (znajomy → znajomy, III grupa): Znajomy przekazuje 15 000 zł. Kwota wolna to 5 733 zł, nadwyżka wynosi 9 267 zł - mieści się w pierwszym progu (do 11 833 zł). Podatek: 9 267 zł × 12% = 1 112,04 zł.
  

‍

Co musisz zrobić teraz? Krok po kroku

Jeśli właśnie otrzymałeś darowiznę, wykonaj poniższe kroki, żeby prawidłowo rozliczyć się z urzędem i – jeśli się kwalifikujesz – skorzystać z pełnego zwolnienia.

Krok 1: Ustal swoją grupę podatkową

Sprawdź stopień pokrewieństwa z darczyńcą (patrz mini-słowniczek wyżej) – od tego zależy kwota wolna i to, czy w ogóle musisz coś zgłaszać.

Krok 2: Zsumuj darowizny z ostatnich 5 lat

Dolicz wartość obecnej darowizny do wszystkich innych otrzymanych od tej samej osoby w ciągu ostatnich 5 lat – kwota wolna dotyczy sumy, nie pojedynczej wpłaty.

Krok 3: Zbierz dowód przekazania (jeśli jest to darowizna pieniężna)

Zachowaj potwierdzenie przelewu bankowego lub przekazu pocztowego – bez niego stracisz prawo do zwolnienia, nawet jeśli zgłosisz darowiznę na czas.

Krok 4: Zgłoś darowiznę przez e-Urząd Skarbowy

Złóż SD-Z2 (grupa zerowa) lub SD-3 (pozostałe przypadki) zgodnie z instrukcją krok po kroku wyżej, w terminie odpowiednim dla Twojej sytuacji.

‍

Najczęstsze błędy – sprawdź czy ich nie popełniasz

BŁĄD #1: Przekazanie gotówki zamiast przelewu

Częsta sytuacja:

Rodzina przekazuje większą darowiznę „do ręki”, bo tak jest wygodniej, nie zdając sobie sprawy, że to warunek utraty zwolnienia.

Konsekwencja:

• Tracisz prawo do pełnego zwolnienia (0%), nawet jeśli zgłosisz SD-Z2 na czas.
• Płacisz podatek według zwykłej skali dla I grupy (3-7% od nadwyżki ponad 36 120 zł).

ZAMIAST TEGO: Poproś darczyńcę o przelew z jego konta na Twoje, z tytułem „darowizna”, i zachowaj potwierdzenie.

BŁĄD #2: Pomylenie terminów na zgłoszenie

Częsta sytuacja:

Osoba spoza grupy zerowej (np. teściowa, zięć) zakłada, że ma 6 miesięcy na zgłoszenie SD-3, tak jak przy SD-Z2.

Konsekwencja:

• Spóźnienie z SD-3 oznacza odsetki od zaległości podatkowej.
• Przy wykryciu podczas kontroli – sankcyjna stawka aż 20%.

ZAMIAST TEGO: Sprawdź w mini-słowniczku i sekcji „Kiedy i jak zgłosić darowiznę”, do którego formularza się kwalifikujesz i licz termin od razu po otrzymaniu darowizny.

BŁĄD #3: Niedoliczenie wcześniejszych darowizn z 5 lat

Częsta sytuacja:

Ktoś otrzymuje kilka mniejszych darowizn od tej samej osoby w różnych latach i uznaje, że każda osobno mieści się w kwocie wolnej.

Konsekwencja:

• Nieświadome przekroczenie kwoty wolnej i brak zgłoszenia darowizny. 
• Przy kontroli: podatek wraz z odsetkami, a w skrajnym przypadku stawka 20%.

ZAMIAST TEGO: Prowadź proste zapiski: kto, kiedy, ile – to zajmuje 2 minuty i chroni przed nieświadomym przekroczeniem limitu.

‍

Najczęściej zadawane pytania

Do jakiej kwoty można przekazać darowiznę bez podatku?

To zależy od tego, kim są dla siebie darczyńca i obdarowywany:

• bez limitu kwotowego - jeśli darowizna jest od bliskiej rodziny (np. rodzice, dzieci, wnuki) i zostanie zgłoszona w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego,
• do 36 120 zł - jeśli darowizna jest od bliskiej rodziny (np. rodzice, dzieci, wnuki); aby uniknąć podatku, darowiznę powyżej tego progu musisz zgłosić do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania.
• do 27 090 zł - jeśli jest od dalszej rodziny (np. ciotka, wujek),
• 5 733 zł - jeśli jest od osoby niespokrewnionej.

Ważne!

Jeśli otrzymasz pieniądze w gotówce od najbliższej rodziny (np. rodziców) i kwota ta przekracza limit 36 120 zł, tracisz prawo do całkowitego zwolnienia (0%), ponieważ warunkiem braku podatku jest przelew bankowy. Nadal jednak pozostajesz w I grupie podatkowej, co oznacza znacznie niższy podatek (od 3% do 7%) niż w przypadku osób obcych.

Ile wynosi podatek od darowizny?

Wysokość podatku zależy od grupy podatkowej, do której należysz:

• I grupa podatkowa - 3% (lub 0%, jeśli zgłosisz darowiznę w ciągu 6 miesięcy),
• II grupa podatkowa - 7%,
• III grupa podatkowa - 12%.

Wylicza się go od wartości darowizny, która przekracza kwotę wolną od podatku - co oznacza, że jeśli np. należysz do II grupy podatkowej i otrzymasz darowiznę o wartości 30 000 zł, to od podatku zwolnione jest 27 090 zł (kwota wolna). Podatek zapłacisz tylko od różnicy, czyli od 2 910 zł (nadwyżki podstawy opodatkowania). Dla tej kwoty nadwyżki obowiązuje stawka 7%, więc zapłacisz 203,70 zł podatku (2 910 zł x 7% = 203,70 zł).

Kto płaci podatek od darowizny?

Podatek od darowizny płaci osoba, która ją otrzymała – jednak nie zawsze. Dzieje się tak tylko wtedy, gdy wartość darowizny przekracza limit zwolnienia z podatku lub, w przypadku najbliższej rodziny, darowizna nie została zgłoszona do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Jeśli więc dostaniesz darowiznę i zmieścisz się w limicie lub dostaniesz większą kwotę od najbliższej rodziny, ale zgłosisz ją w zeznaniu podatkowym na czas, nie musisz odprowadzać podatku.

Jak zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego?

Zależnie od tego, kto przekazał Ci darowiznę, zgłoś ją korzystając z formularza:

• SD-Z2 jeśli to darowizna od najbliższych (I grupa podatkowa),
• SD-3 dla darowizn podlegających opodatkowaniu – w praktyce najczęściej II i III grupa, ale też I grupa bez prawa do zwolnienia z art. 4a (np. teściowie, zięć, synowa lub gdy przegapisz termin SD-Z2),
• SD-3/A jeśli kilka osób otrzymało wspólnie jeden majątek (np. mieszkanie) w równych częściach.

Co się stanie, jak nie zgłoszę darowizny w terminie?

Jeśli nie zgłosisz darowizny w wyznaczonym terminie i nie posiadasz dowodu przekazania środków pieniężnych (np. potwierdzenia przelewu bankowego), urząd skarbowy może potraktować to jako oszustwo i nałożyć karę w postaci opodatkowania – nawet do 20%. W tej sytuacji należny podatek musisz uiścić według zasad ogólnych, a obowiązek zapłaty podatku wykazać w zeznaniu podatkowym.

W przypadku, gdy darczyńca należy do I grupy podatkowej, a deklarację złożysz po upływie 6 miesięcy od momentu otrzymania darowizny, zapłacisz podatek według skali dla I grupy - 3% od nadwyżki do 11 833 zł, a przy większych kwotach odpowiednio 5% lub 7% (patrz sekcja „Jak obliczyć podatek od darowizny?”).

Natomiast gdy nie zgłosisz darowizny i przyznasz się do jej otrzymania dopiero w momencie kontroli skarbowej, zapłacisz 20% podatku niezależnie od tego, do której grupy należy darczyńca.

Jak rozliczyć podatek od darowizny nieruchomości?

Podatek od darowizny nieruchomości rozlicza się przez złożenie odpowiedniego formularza w urzędzie skarbowym – zwykle zajmuje się tym notariusz podczas podpisywania umowy darowizny. Jeśli nie, musisz sam zgłosić darowiznę i zapłacić podatek według obowiązujących stawek.

Czy pożyczka od rodziny to darowizna?

Nie – to ważne rozróżnienie. Darowizna jest bezzwrotna, a pożyczka wiąże się z obowiązkiem oddania pieniędzy, więc podlega innemu podatkowi: PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych), a nie podatkowi od spadków i darowizn. Stawka PCC to 0,5% i płaci ją pożyczkobiorca. Pożyczki od najbliższej rodziny (rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, ale też teściowie, zięć czy synowa) do 36 120 zł są całkowicie zwolnione z PCC – bez żadnych formalności, nawet w gotówce. Powyżej tej kwoty zwolnienie nadal przysługuje, ale trzeba w ciągu 14 dni od zawarcia umowy złożyć deklarację PCC-3 i udokumentować przekazanie pieniędzy przelewem lub przekazem pocztowym. Uwaga: ten 14-dniowy termin, w przeciwieństwie do terminu SD-Z2, jest nieprzywracalny – nawet jednodniowe spóźnienie oznacza utratę zwolnienia. Szczegółowe warunki tego zwolnienia wyjaśnia oficjalna broszura Ministerstwa Finansów o zwolnieniu z PCC dla pożyczek w najbliższej rodzinie.

Czy zbiórka internetowa (zrzutka) na leczenie lub pogrzeb podlega podatkowi od darowizny?

Co do zasady tak, ale w praktyce rzadko powstaje obowiązek zapłaty podatku. Każda wpłata od zidentyfikowanego darczyńcy to odrębna darowizna, rozliczana według jego własnej kwoty wolnej (5 733 zł dla osób obcych, sumowane z 5 lat) – nie liczy się łączna wartość całej zbiórki. Ponieważ przeciętna wpłata to zwykle kilkadziesiąt-kilkaset złotych, a wpłacających bywają tysiące, obowiązek podatkowy pojawia się niemal wyłącznie, gdy jedna osoba przekroczy limit swoimi łącznymi wpłatami.

Co się dzieje, jeśli sprzedasz majątek otrzymany w darowiźnie?

To osobny podatek – dochodowy (PIT), niezależny od podatku od darowizny (SD), i można zapłacić oba przy tej samej transakcji, tylko w różnym czasie. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, sprzedaż nieruchomości otrzymanej w darowiźnie jest wolna od podatku dochodowego dopiero po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym otrzymałeś darowiznę (a nie od momentu, gdy nieruchomość nabył pierwotnie darczyńca). Sprzedaż rzeczy ruchomych (np. samochodu) jest wolna od PIT po upływie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca darowizny. Sprzedaż przed upływem tych terminów oznacza podatek od pełnej ceny sprzedaży – przy darowiźnie nie ma kosztu nabycia do odliczenia.

‍

Podsumowanie

Nie każda darowizna wiąże się z koniecznością zapłacenia podatku – kluczowe jest, żeby znać zasady i dopilnować terminów:

• Najbliższa rodzina (grupa zerowa) może liczyć na pełne zwolnienie – bez limitu kwoty – jeśli zgłosi darowiznę w 6 miesięcy i udokumentuje przelew.
• Dla pozostałych grup obowiązują kwoty wolne (od 5 733 zł do 36 120 zł) i progresywne stawki 3-20% od nadwyżki.
• Terminy na zgłoszenie darowizny różnią się w zależności od formularza: 6 miesięcy dla SD-Z2, ale tylko 1 miesiąc dla SD-3.

Potrzebujesz pomocy?

Jeśli masz wątpliwości dotyczące rozliczenia darowizny lub potrzebujesz pomocy w prawidłowym zgłoszeniu jej do urzędu, skontaktuj się z nami. Nasz zespół specjalistów chętnie Ci pomoże!

‍

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych.
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn.
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych.
• Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. poz. 1854).
• Rządowy projekt ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu (druk sejmowy nr 2110) - stan na 9 lipca 2026 r.: przekazany do podpisu Prezydenta, nieobowiązujący.
• Rządowy projekt ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu (druk sejmowy nr 2111) - jw.