Unieważnienie kredytu frankowego a podatek – kiedy trzeba rozliczyć się z fiskusem? 

NAJWAŻNIEJSZE W 30 SEKUND:

• Zwolnienie z podatku: Zaniechanie poboru podatku przedłużono do 31 grudnia 2026 roku.
• Unieważnienie w sądzie: Zwrot rat od banku to odzyskanie własnych środków – nie płacisz od tego podatku.
• Ugoda z bankiem: Umorzenie długu to przychód, ale unikniesz podatku, jeśli kredyt był na własne cele mieszkaniowe.
• Termin PIT za 2025 rok: Do 30 kwietnia 2026 roku.
• Wyjątek: Jeśli odliczałeś ulgę odsetkową w latach ubiegłych, musisz ją doliczyć do tegorocznego dochodu.

Dla kogo jest ten artykuł?

Ten artykuł jest dla Ciebie, jeśli:

• Jesteś jednym z frankowiczów, czyli osób posiadających kredyt we frankach szwajcarskich (CHF), które rozważają unieważnienie umowy lub ugodę z bankiem.
• Zawarłeś w 2025 lub 2026 roku ugodę z bankiem dotyczącą kredytu we frankach szwajcarskich (CHF).
• Wygrałeś w sądzie spór frankowy i Twoja umowa kredytowa została prawomocnie unieważniona.
• Zastanawiasz się nad podpisaniem ugody i chcesz policzyć jej skutki podatkowe.
• Masz kredyt mieszany (np. na mieszkanie i spłatę innych zobowiązań) i nie wiesz, jak to rozliczyć.

Ten artykuł NIE jest dla Ciebie, jeśli:

• Posiadasz standardowy kredyt gotówkowy w PLN.
• Twój kredyt od początku był zaciągnięty wyłącznie na działalność gospodarczą.

Doprowadziłeś sprawę swojego kredytu we frankach do końca. Być może masz już prawomocny wyrok unieważniający umowę, a może zdecydowałeś się na ugodę z bankiem. Konto zostało wyzerowane, a Ty wreszcie możesz odetchnąć. Ale czy na pewno? Nagle pojawia się wątpliwość: co na to urząd skarbowy, gdy na Twoje konto wpłynie duży przelew od banku lub gdy z systemu zniknie kilkaset tysięcy złotych długu?

Czy rozliczenie podatku z kredytu frankowego jest obowiązkowe w każdym przypadku? Kiedy ugoda frankowa oznacza konieczność zapłaty kilkudziesięciu tysięcy złotych PIT, a kiedy jesteś w 100% zwolniony? Jakie przepisy obowiązują w 2026 roku i czy musisz coś wpisywać do swojej deklaracji rocznej?

Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule. Wyjaśnimy w nim, jak bezpiecznie przejść przez procedury podatkowe po wygranej z bankiem, aby zaoszczędzone pieniądze w całości zostały w Twojej kieszeni.

‍

Mini-słowniczek (zanim zaczniesz czytać)

Umorzenie długu – sytuacja (częsta przy ugodach), w której bank rezygnuje z żądania zwrotu części pożyczonego kapitału. Zgodnie z prawem, jest to dla Ciebie przychód, bo Twój majątek się powiększył.

Klauzule abuzywne – nieuczciwe postanowienia umowne, które rażąco naruszają interesy konsumenta. W przypadku kredytów frankowych obecność takich klauzul jest podstawą do unieważnienia umowy przez sąd.

Zaniechanie poboru podatku – specjalne rozporządzenie Ministra Finansów. Sprawia, że choć formalnie uzyskałeś przychód z umorzenia, urząd skarbowy rezygnuje z pobrania od niego podatku.

Własne cele mieszkaniowe – wydatki na zakup, budowę, rozbudowę lub remont nieruchomości, w której faktycznie mieszkasz (lub zamierzasz mieszkać). Wynajem się do tego nie zalicza.

Świadczenie nienależne – pieniądze (np. Twoje raty), które wpłacałeś do banku na podstawie umowy, która okazała się nieważna. Ich zwrot nie powiększa Twojego majątku, a jedynie przywraca stan pierwotny.

‍

Unieważnienie kredytu we frankach w sądzie a podatek

Jeśli poszedłeś do sądu i uzyskałeś prawomocny wyrok unieważniający umowę kredytu frankowego, Twoja sytuacja podatkowa jest bardzo przejrzysta.

Zgodnie z prawem, unieważnienie działa wstecz. Oznacza to, że umowę traktuje się tak, jakby nigdy nie istniała. Wszystkie raty kapitałowo-odsetkowe, które przez lata przelewałeś do banku, stają się świadczeniem nienależnym. Gdy bank zwraca Ci te pieniądze po wyroku (lub gdy kompensujecie je z kapitałem, który bank Ci wypłacił), nie osiągasz żadnego przychodu.

Po prostu odzyskujesz własne środki.

W praktyce oznacza to, że: 

• Nie płacisz podatku dochodowego (PIT) od zwrotu wpłaconych rat.
• Nie wykazujesz tych kwot w rocznym zeznaniu podatkowym (PIT-36 lub PIT-37).
• Bank nie wystawi Ci z tego tytułu PIT-11.

WAŻNE!

Jedynym wyjątkiem od całkowitej neutralności podatkowej jest sytuacja, w której w latach 2002-2006 korzystałeś z tzw. ulgi odsetkowej. Jeśli odliczałeś odsetki od kredytu frankowego od dochodu, a teraz bank Ci je zwrócił, musisz tę kwotę doliczyć do swoich dochodów w bieżącym PIT.

‍

Ugoda frankowa z bankiem – czy zapłacisz podatek w 2026 roku?

Sytuacja wygląda inaczej, gdy decydujesz się na ugodę z bankiem (najczęściej polegającą na przewalutowaniu kredytu po preferencyjnym kursie lub umorzeniu części salda).

Gdy bank umarza Ci część długu, po Twojej stronie powstaje tzw. przychód z innych źródeł. Urząd skarbowy uznaje, że skoro nie musisz oddawać bankowi np. 150 000 zł, to o tyle powiększył się Twój majątek. Standardowo musiałbyś zapłacić od tego podatek według skali (12% lub 32%).

Jednak tutaj wkracza zaniechanie poboru podatku.

Zgodnie z przedłużonym rozporządzeniem Ministra Finansów, do 31 grudnia 2026 roku nie zapłacisz podatku od umorzonego przez bank długu, pod warunkiem, że spełniasz określone kryteria.

PAMIĘTAJ!

To bank ocenia w pierwszej kolejności, czy Twój kredyt kwalifikuje się do zwolnienia. Jeśli bank uzna, że spełniasz warunki rozporządzenia, nie wyśle Ci formularza PIT-11, a Ty nie wpisujesz umorzenia do zeznania rocznego.

‍

4 warunki zwolnienia z podatku przy unieważnieniu umowy frankowej (zaniechanie)

Aby rozliczenie podatku z kredytu frankowego po ugodzie wyniosło 0 zł, musisz spełnić łącznie cztery warunki:

1. Cel kredytu: Kredyt musiał być zaciągnięty na jedną inwestycję związaną z zaspokojeniem własnych potrzeb mieszkaniowych (np. zakup mieszkania, w którym mieszkasz, budowa Twojego domu).
2. Data zaciągnięcia: Umowa kredytowa musiała zostać podpisana przed 15 stycznia 2015 roku.
3. Zabezpieczenie: Kredyt musiał być zabezpieczony hipotecznie.
4. Limit ulgi: Wcześniej nie korzystałeś z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do umorzenia innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie (tzw. "jeden podatnik, jeden kredyt").

UWAGA!

Jeśli Twoje mieszkanie kupione na kredyt we frankach od początku było przeznaczone na wynajem (inwestycję), to nie zaspokajałeś w nim własnych potrzeb mieszkaniowych! W takim wypadku ugoda będzie opodatkowana.

‍

Kredyty mieszane – kiedy zapłacisz podatek od umowy frankowej?

Wielu podatników popełnia błąd, zapominając, co dokładnie sfinansowali kredytem ponad dekadę temu. Zdarza się, że kredyt we frankach był tzw. kredytem konsolidacyjnym lub mieszanym.

Jeśli wziąłeś 400 000 zł kredytu, z czego 300 000 zł poszło na zakup mieszkania, a 100 000 zł na spłatę starych długów, zakup samochodu lub remont mieszkania rodziców – tylko część "mieszkaniowa" podlega zwolnieniu z podatku!

Część konsumpcyjna podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Oszczędzasz 18 000 zł dzięki rozporządzeniu, ale 6 000 zł musisz oddać fiskusowi za część konsumpcyjną.

Podatek zapłacisz od części komercyjnej/konsumpcyjnej wraz ze składanym zeznaniem rocznym do 30 kwietnia kolejnego roku po zawarciu ugody.

‍

Co musisz zrobić teraz? Krok po kroku

Jeśli w 2025 lub na początku 2026 roku zakończyłeś spór z bankiem, wykonaj poniższe kroki, aby uniknąć kar ze strony urzędu skarbowego.

Krok 1: Sprawdź cel kredytu w swojej starej umowie

Odszukaj umowę kredytową i przeczytaj dokładnie, na jaki cel zostały uruchomione środki. Czy 100% poszło na zakup nieruchomości, w której zamieszkałeś? Czy były tam środki na dowolny cel?

Krok 2: Zweryfikuj, czy dostałeś PIT-11 z banku

Banki wysyłają PIT-11 do końca lutego roku następującego po roku podpisania ugody. Jeśli ugodę podpisałeś w 2025 roku, PIT-11 powinieneś dostać do końca lutego 2026 roku.

Wskazówka: Jeśli nie dostałeś PIT-11, oznacza to zazwyczaj, że bank uznał Twoją ugodę za w 100% zwolnioną z podatku. Dla pewności możesz zadzwonić na infolinię banku.

Po unieważnieniu umowy kredytowej bank powinien również zgłosić ten fakt do Biura Informacji Kredytowej i zaktualizować Twoje dane. Jeśli bank tego nie zrobi, możesz samodzielnie podjąć działania w celu korekty swojej historii kredytowej.

Krok 3: Sprawdź historię ulgi odsetkowej

Upewnij się, czy w latach 2002-2006 nie odliczałeś w swoim PIT tzw. ulgi odsetkowej z tytułu tego konkretnego kredytu.

UWAGA! Jeśli korzystałeś z tej ulgi, a wyrok sądu zniósł umowę (lub ugoda umorzyła te odsetki), musisz w PIT-36/37 za rok bieżący doliczyć tę kwotę do dochodu! Niewykonanie tego to najczęstszy powód kontroli po wygranych sprawach frankowych.

Krok 4: Złóż PIT 

Jeśli bank przysłał Ci PIT-11, przepisz kwotę w rubrykę “Inne źródła”.

‍

Najczęstsze błędy - sprawdź czy ich nie popełniasz

BŁĄD #1: Myślenie, że "każde mieszkanie zaspokaja własne cele mieszkaniowe"

Możliwy scenariusz: 

W 2008 roku zaciągnąłeś kredyt we frankach, aby kupić mieszkanie inwestycyjne na wynajem. Sam mieszkałeś w domu pod miastem. W 2025 roku podpisałeś ugodę z bankiem. Kiedy bank nie przysłał Ci PIT-11, założyłeś, że "ugody frankowe są bez podatku". Rozliczyłeś się standardowo.

Co poszło nie tak:

Mieszkanie na wynajem NIE zaspokaja "własnych celów mieszkaniowych". Rozporządzenie Ministra Finansów Cię nie chroni.

Konsekwencja:

• Ukryłeś przed US przychód w wysokości 180 000 zł z tytułu umorzenia.
• Niezapłacony podatek to około 57 600 zł (wpadłeś w próg 32%).
• Po dwóch latach odzywa się urząd skarbowy z wezwaniem do zapłaty wraz z odsetkami za zwłokę.

Jak tego uniknąć:

Jeśli wynajmowałeś nieruchomość od samego początku, nie kwalifikujesz się do zwolnienia.

ZAMIAST TEGO:

Samodzielnie zgłoś przychód w deklaracji PIT (rubryka inne źródła), nawet jeśli bank omyłkowo nie wystawił Ci formularza PIT-11. Lepiej zapłacić podatek od razu niż czekać na kontrolę i kary.

BŁĄD #2: Zignorowanie zwrotu ubezpieczeń i opłat okołokredytowych

Możliwy scenariusz:

Podpisujesz ugodę z bankiem, która zakłada nie tylko umorzenie salda (kapitału), ale też umorzenie/zwrot składek na ubezpieczenie niskiego wkładu (UNWW) czy innych dodatkowych prowizji. Myślisz, że cała kwota na dokumencie z banku jest zwolniona z podatku.

Konsekwencja:

Zaniechanie poboru podatku obejmuje kapitał i odsetki, ale nie obejmuje kosztów usług dodatkowych, takich jak ubezpieczenia czy inne opłaty okołokredytowe. Warto pamiętać, że opłata sądowa oraz inne koszty związane z postępowaniem sądowym (np. zaliczka na biegłego) poniesione w związku z unieważnieniem kredytu frankowego nie podlegają zwolnieniu z podatku.

• Nie deklarujesz kilkunastu tysięcy złotych z ubezpieczeń jako przychodu.
• Wypełniasz PIT niepoprawnie.

Jak tego uniknąć:

Czytaj uważnie ugodę. Podziel korzyści z ugody na te objęte zwolnieniem (kapitał, odsetki, prowizja za udzielenie) i te nieobjęte (ubezpieczenia, opłata sądowa, inne koszty okołokredytowe).

ZAMIAST TEGO:

1. Poproś bank o szczegółowe zestawienie umorzonych kwot.
2. Sprawdź na PIT-11, jaką kwotę wpisał bank.
3. Rozlicz kwotę z ubezpieczeń, usług dodatkowych oraz opłaty sądowej na PIT-37/PIT-36.

BŁĄD #3: Nierozliczenie zwrotu ulgi odsetkowej

Możliwy scenariusz:

W latach dwutysięcznych korzystałeś z ulgi odsetkowej. W 2025 roku wygrałeś w sądzie, kredyt został unieważniony, a bank oddał Ci wszystkie raty. Przeczytałeś w internecie, że “unieważnienie to zwrot nienależnego świadczenia, nie ma podatku”. Złożyłeś pusty PIT.

Konsekwencja:

• Brak wykazania doliczenia do dochodów odliczonych wcześniej odsetek.
• Konieczność składania korekty i zapłaty zaległości z odsetkami karnymi.
• Warto pamiętać, że roszczenie banku o zwrot ulgi odsetkowej może ulec przedawnieniu – przed rozliczeniem sprawdź, czy roszczenie banku nie jest już przedawnione.

Jak tego uniknąć:

Rozeznaj się w swoich podatkach z lat 2002-2006.

ZAMIAST TEGO:

Zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o PIT, wpisz do bieżącego zeznania kwoty odsetek, które wcześniej odliczyłeś. Nie cofasz się do ubiegłych lat, rozliczasz to w bieżącym PIT!

‍

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Ile wynosi podatek od ugody frankowej?

Podatek od ugody wynosi 0 zł, jeśli spełniasz warunki zaniechania poboru podatku. To pełne zwolnienie obejmujące kredyty zaciągnięte na własne cele mieszkaniowe przed 2015 rokiem. Jeśli nie spełniasz tych warunków (np. kredyt na wynajem, kredyt gotówkowy), umorzoną kwotę dolicza się do Twoich dochodów rocznych. Zapłacisz wtedy podatek według skali 12% (do 120 000 zł) lub 32% (powyżej 120 000 zł).

Przeczytaj więcej o podatkach w Polsce. 

Co oznaczają klauzule abuzywne?

Klauzule abuzywne to inaczej niedozwolone postanowienia w umowie kredytowej, które nie zostały z Tobą indywidualnie uzgodnione, a kształtują Twoje prawa i obowiązki sprzecznie z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają Twoje interesy (art. 385¹ Kodeksu cywilnego). Jeśli masz wątpliwości, czy konkretny zapis w Twojej umowie jest abuzywny, możesz sprawdzić go w rejestrze klauzul niedozwolonych UOKiK lub skonsultować się z prawnikiem.

Czy jeśli po unieważnieniu umowy kredytu frankowego przez sąd zyskam finansowo, zapłacę podatek?

Nie zapłacisz. Zwrot wpłaconych rat po unieważnieniu umowy frankowej nie jest przychodem w świetle prawa podatkowego. Odzyskujesz jedynie pieniądze, które bank pobrał od Ciebie bez ważnej podstawy prawnej (świadczenie nienależne). Odzyskana kwota jest całkowicie neutralna podatkowo i nie musisz jej wykazywać w zeznaniu rocznym PIT. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy wcześniej odliczałeś te raty od podatku (ulga odsetkowa).

Do kiedy obowiązuje rozporządzenie o zaniechaniu poboru podatku?

Do 31 grudnia 2026 roku. Minister Finansów przedłużył działanie rozporządzenia na lata 2025-2026. Oznacza to, że jeśli podpiszesz ugodę z bankiem polegającą na umorzeniu salda w dowolnym momencie do końca 2026 roku, możesz skorzystać ze zwolnienia.

Co zrobić, jeśli bank przysłał mi PIT-11 po podpisaniu ugody?

Skontaktuj się z księgowym lub prawnikiem w celu weryfikacji. Bank wysyła PIT-11, gdy uzna, że nie spełniasz warunków ulgi (np. umowa dotyczyła w części spłaty innych zobowiązań). Jeśli uważasz, że bank popełnił błąd i Twój kredyt był w 100% mieszkaniowy, możesz złożyć wniosek o indywidualną interpretację podatkową do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Jeśli dostaniesz formularz PIT-11, masz prawny obowiązek wpisać tę kwotę do swojego PIT-u, chyba że posiadasz ochronną interpretację podatkową.

Czy mogę ponownie skorzystać z ulgi mieszkaniowej, jeśli kupię nowe mieszkanie za zwrócone przez bank pieniądze?

Tak, to dwa niezależne mechanizmy. Zaniechanie poboru podatku odnosi się do samego momentu umorzenia długu. Gdy bank zwróci Ci gotówkę (np. przy unieważnieniu), to są już Twoje wolne środki. Jeśli sprzedasz stare mieszkanie i w ciągu 3 lat przeznaczysz te lub inne środki na nowe cele mieszkaniowe, możesz skorzystać z innej ulgi – tzw. ulgi mieszkaniowej w PIT-39.

‍

Podsumowanie

• Unieważnienie w sądzie to brak podatku: Zwrot rat traktowany jest jako odzyskanie Twoich własnych pieniędzy.
• Ugoda to umorzenie długu: Stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, ale…
• Chronią Cię przepisy do końca 2026 roku: Zaniechanie poboru podatku pozwala uniknąć daniny, jeśli kredyt był na własne lokum.
• Uważaj na mieszane kredyty: Jeśli część środków wydałeś na samochód lub spłatę chwilówek, od tej części zapłacisz PIT.
• Uważaj na dawną ulgę odsetkową: Jej wcześniejsze wykorzystanie zmusza do korekty bieżącego dochodu.
• Pamiętaj! Każda sprawa frankowa wymaga indywidualnej analizy i podejścia – konkretne okoliczności mogą wpływać na strategię działania oraz skutki podatkowe.

Potrzebujesz pomocy? 

Jeśli wygrałeś z bankiem, nie ryzykuj, że urząd skarbowy zakwestionuje Twój brak podatku. Działaj - termin na roczne rozliczenie za 2025 rok upływa za kilkanaście dni! 

Umów konsultację TERAZ - zweryfikujemy Twoją umowę kredytową i pomożemy Ci bezpiecznie się rozliczyć. 

‍

Podstawa prawna

• Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1912, zmiana z 20 grudnia 2024 r. przedłużająca zaniechanie do 31 grudnia 2026 r.).
• Art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2025.163 t.j. z dnia 02.07.2025 r.).
• Art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; Dz.U.2025.163 t.j. z dnia 02.07.2025 r.).