Składka zdrowotna na ryczałcie 2026 – stawki, progi i zmiany 

Składka zdrowotna na ryczałcie 2026 – stawki, progi i zmiany 

NAJWAŻNIEJSZE W 30 SEKUND:

• Wzrost stawek: Twoja składka zdrowotna w 2026 roku rośnie o około 8% z powodu wyższego przeciętnego wynagrodzenia.
• Kwoty miesięczne: Zapłacisz 498,35 zł, 830,58 zł lub 1 495,04 zł, zależnie od Twojego przychodu.
• Kluczowa liczba: Podstawą wyliczeń jest kwota 9 228,64 zł (średnia krajowa za IV kwartał 2025 r.).
• Odliczenie: Nadal możesz odliczyć 50% zapłaconych składek zdrowotnych od swojego przychodu.

Dla kogo ten artykuł?

Ten artykuł jest dla Ciebie, jeśli:

• Jesteś osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i rozliczasz się w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
• Twój przychód roczny oscyluje wokół progów 60 000 zł lub 300 000 zł.
• Chcesz wiedzieć, ile dokładnie wyniesie Twój przelew do ZUS od lutego 2026 roku.
• Szukasz sposobu na legalne obniżenie podatku poprzez odliczenia.

Ten artykuł NIE jest dla Ciebie, jeśli:

• Jesteś na etacie i nie prowadzisz własnej firmy.
• Rozliczasz się na karcie podatkowej (dla Ciebie składka jest stała i wynosi 432,54 zł).
• Zawiesiłeś działalność gospodarczą na cały 2026 rok.

Prowadzisz firmę, rozliczasz się ryczałtem i zapewne liczysz na to, że system podatkowy w końcu stanie się bardziej przewidywalny. Niestety, rok 2026 przynosi kolejną porcję podwyżek, które bezpośrednio odczujesz na swoim portfelu. Wszystko przez brak wdrożenia zapowiadanej reformy i automatyczne mechanizmy waloryzacji.

Chcesz dowiedzieć się, o ile dokładnie wzrośnie Twój przelew do ZUS? Nie wiesz, jakie są nowe limity przychodów, które decydują o tym, czy wpadniesz w wyższą stawkę składki zdrowotnej? A może potrzebujesz sprawdzić, jakie dokumenty zebrać, aby nie dopłacać tysięcy złotych po zakończeniu roku?

Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziesz w dalszej części artykułu.

Mini-słowniczek

• Przychody ewidencjonowane – przychody, od których wylicza się składkę zdrowotną w formie ryczałtu. Wysokość składki zależy od wysokości tych przychodów w danym okresie rozliczeniowym.
• Przeciętne miesięczne wynagrodzenie – kwota ogłaszana przez GUS w styczniu, która stanowi podstawę do wyliczenia składki zdrowotnej. W 2026 roku wynosi 9 228,64 zł.
• Podstawa wymiaru składki – kwota wyliczana na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (60%, 100% lub 180%), od którego liczysz 9% składki zdrowotnej.
• Odliczenie od przychodu – możliwość pomniejszenia kwoty, od której liczysz podatek, o połowę zapłaconych składek zdrowotnych.

‍

Dlaczego składka zdrowotna w 2026 roku rośnie?

System obciążeń dla ryczałtowców jest sztywno powiązany z sytuacją na rynku pracy. Gdy rosną płace w sektorze przedsiębiorstw, automatycznie rośnie Twoja składka do NFZ. Rok 2026 jest szczególny, ponieważ wygasają ostatnie preferencje wprowadzone w poprzednich latach.

Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 22 stycznia 2026 roku, przeciętne wynagrodzenie za IV kwartał 2025 roku wyniosło 9 228,64 zł. To o blisko 680 zł więcej niż rok wcześniej. Ponieważ ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej nie została znowelizowana (prezydent zawetował zmiany w 2025 roku), wracamy do pełnych stawek wynikających z Polskiego Ładu.

WAŻNE! 

Dla osób na skali i podatku liniowym minimalna składka poszła mocno w górę - o 37%: z 314,96 zł do 432,54 zł. Skąd ta zmiana? Bo minimalna podstawa do wyliczenia składki wróciła z 75% do 100% płacy minimalnej.

Na tym tle ryczałt nadal wydaje się stabilniejszy, ale w praktyce pociąga za sobą konieczność opłaty wyższych stawek. 

Dokładne stawki, progi przychodowe i wyliczenie podstawy wymiaru składki zdrowotnej

Wysokość Twojej składki zależy od tego, w którym z trzech progów przychodowych się znajdziesz. Pamiętaj, że liczy się przychód narastająco od początku roku, pomniejszony o zapłacone składki społeczne.

PRZYKŁAD OBLICZENIA: Drugi próg przychodowy

Miesięczna składka zdrowotna w drugim progu przychodowym na ryczałcie (przychód od 60 000 zł do 300 000 zł) na rok 2026 wynosi 830,58 zł.

Jest to 9% liczone od podstawy wymiaru równej 100% przeciętnego wynagrodzenia w IV kwartale 2025 roku, które wyniosło 9 228,64 zł.

Obliczenie: 9 228,64 zł (Podstawa wymiaru) × 9% (Stawka składki) = 830,58 zł (Miesięczna składka do zapłaty).

W skali roku zapłacisz łącznie 9 966,96 zł samej składki zdrowotnej.

‍

Odliczenie składki zdrowotnej od przychodu – ile zyskasz?

Mimo wzrostu stawek, ryczałt oferuje mechanizm łagodzący: możesz odliczyć 50% zapłaconych składek zdrowotnych od swojego przychodu. W praktyce oznacza to, że Twoja podstawa opodatkowania będzie niższa, ponieważ odliczenie składki zdrowotnej wpływa na koszt uzyskania przychodów.

PRZYKŁAD: Oszczędność programisty (ryczałt 12%)

Dzięki mechanizmowi odliczenia składki zdrowotnej, przedsiębiorca na ryczałcie, który płaci składkę zdrowotną w wysokości 830,58 zł (drugi próg przychodowy), może odliczyć 50% tej kwoty od swojego przychodu podlegającego opodatkowaniu.

• Kwota do odliczenia: 415,29 zł (50% z 830,58 zł).
• Zysk na podatku: 49,83 zł (415,29 zł pomnożone przez stawkę ryczałtu 12%).

W rezultacie, realny koszt miesięcznej składki zdrowotnej dla tego przedsiębiorcy spada do 780,75 zł (830,58 zł - 49,83 zł).

Dzięki odliczeniu, realny koszt Twojej składki zdrowotnej spada do 780,75 zł miesięcznie.

‍

Metoda uproszczona vs progresywna

Masz dwie opcje opłacania składki zdrowotnej w trakcie roku. Wybór zależy od Twojej prognozy przychodów i tego, jak zarządzasz płynnością finansową.

1. Metoda progresywna (na bieżąco): Płacisz tyle, w jakim progu aktualnie jesteś. Gdy w czerwcu przekroczysz 60 000 zł przychodu, od czerwca Twój przelew wzrasta do 830,58 zł. Po roku musisz jednak dopłacić różnicę za miesiące styczeń-maj.

2. Metoda uproszczona (na podstawie roku poprzedniego): Jeśli prowadziłeś firmę przez cały 2025 rok, możesz płacić jedną, stałą składkę przez cały 2026 rok, bazując na przychodzie zeszłorocznym. To świetne rozwiązanie, jeśli chcesz uniknąć nagłego wzrostu kosztów w połowie roku.

UWAGA!Metoda uproszczona nie zwalnia Cię z dopłaty rocznej, jeśli Twój faktyczny przychód w 2026 roku okaże się wyższy niż ten z 2025 i spowoduje wejście w wyższy próg! W takim przypadku konieczne będzie wyrównanie składki zdrowotnej.

Po zakończeniu roku kalendarzowego musisz zrobić roczne rozliczenie składki zdrowotnej w deklaracji ZUS DRA/RCA za kwiecień 2027 r.

‍

Jak rozliczyć składkę zdrowotną w deklaracjach PIT i ZUS?

To tutaj najczęściej dochodzi do kosztownych pomyłek. Musisz pamiętać o dwóch różnych dokumentach: PIT-28 dla Urzędu Skarbowego oraz deklaracji ZUS DRA dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

1. Rozliczenie w PIT-28

Masz prawo odliczyć 50% zapłaconych składek od swojego przychodu.

Gdzie wpisać? Kwotę odliczenia wykazujesz w części D (Przychody objęte ryczałtem) w polu dotyczącym składek na ubezpieczenie zdrowotne.

UWAGA!

Jeśli w 2026 roku otrzymałeś z ZUS zwrot nadpłaty za rok ubiegły, musisz doliczyć 50% tej kwoty do swojego przychodu w zeznaniu za 2026 rok.

2. Rozliczenie roczne w deklaracji ZUS DRA

Raz w roku musisz dokonać „rachunku sumienia” w ZUS. Robisz to w deklaracji ZUS DRA za kwiecień (płatnej do 20 maja).

Blok XII w ZUS DRA: Tutaj wpisujesz swój faktyczny przychód za cały rok i obliczasz roczną podstawę.

Dopłata czy zwrot? Jeśli przez część roku płaciłeś 498 zł, a ostatecznie przekroczyłeś 60 000 zł przychodu, system wyliczy niedopłatę, którą musisz przelać razem ze składką za kwiecień.

‍

Co musisz zrobić teraz? Plan działania krok po kroku

Nie czekaj do ostatniej chwili. Zmiany wchodzą w życie wraz z rozliczeniem za styczeń (płatnym w lutym).

Krok 1: Przeanalizuj przychody z 2025 roku

Sprawdź, czy w poprzednim roku kalendarzowym przekroczyłeś próg 60 tys. lub 300 tys. zł przychodu. To pozwoli Ci zdecydować, czy metoda uproszczona będzie dla Ciebie korzystna.

Krok 2: Zweryfikuj formę opodatkowania

Do 20 lutego 2026 roku możesz zmienić formę opodatkowania z ryczałtu na skalę lub podatek liniowy. Jeśli Twoje koszty są niskie, ryczałt to dobra opcja dla Ciebie.

Krok 3: Zaktualizuj kwoty przelewów w banku

Pamiętaj, że pierwszą składkę (498,35 zł / 830,58 zł / 1 495,04 zł) płacisz do 20 marca (za luty).

‍

Najczęstsze błędy – sprawdź czy ich nie popełniasz

BŁĄD #1: Nieuwzględnienie składek społecznych (Sk przy liczeniu progu

Wielu ryczałtowców patrzy tylko na kwotę netto z faktur. To błąd! Przychód dla celów ZUS pomniejszasz o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe itd.).

Konsekwencja: Możesz "sztucznie" wejść w wyższy próg i zapłacić o kilka tysięcy złotych za dużo składek zdrowotnych rocznie.

BŁĄD #2: Przekroczenie progu 300 000 zł o symboliczną złotówkę

Jeśli Twój przychód wyniesie 300 001 zł, musisz dopłacić różnicę składki do najwyższego progu za wszystkie 12 miesięcy roku, ponieważ składka zdrowotna musi być opłacana w wyższej wysokości za cały rok!

Konsekwencja: Nagła dopłata po zakończeniu roku w wysokości ok. 8 000 zł.

ZAMIAST TEGO: Pod koniec roku (listopad/grudzień) pilnuj fakturowania. Jeśli widzisz, że jesteś blisko granicy, rozważ przesunięcie wystawienia kolejnej faktury na 1 stycznia 2027 roku.

BŁĄD #3: Ignorowanie podwójnej składki przy wielu źródłach dochodu

Jeśli prowadzisz JDG na ryczałcie i jednocześnie jesteś np. jedynym wspólnikiem spółki z o.o., musisz płacić dwie składki zdrowotne.

Konsekwencja: Od spółki zapłacisz stałe 830,58 zł, a od JDG składkę według Twojego progu. W przeciwnym wypadku wygeneruje to ogromne zaległości z odsetkami 8% rocznie.

BŁĄD #4: Błędne stosowanie metody uproszczonej

Wiele osób myśli, że metodę uproszczoną (na podstawie przychodu z 2025 r.) może wybrać każdy. To nieprawda – musisz prowadzić działalność przez pełne 12 miesięcy roku poprzedniego.

Konsekwencja: ZUS zakwestionuje Twoje wpłaty i naliczy zaległości wraz z odsetkami, zmuszając Cię do przejścia na system progresywny wstecz.

‍

Najczęściej zadawane pytania 

Jak obliczyć składkę zdrowotną na ryczałcie?

Składkę zdrowotną na ryczałcie oblicza się jako 9% od podstawy wymiaru przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (które w 2026 r. wynosi 9 228,64 zł). Wysokość podstawy zależy od Twojego rocznego przychodu, pomniejszonego o kwotę opłaconych składek społecznych.

Czy mogę odliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne bezpośrednio od podatku?

Nie, to już niemożliwe. Od 2022 roku składkę odliczasz jedynie od przychodu (podstawy opodatkowania).

Ile wynosi stawka zdrowotna dla wspólnika jednoosobowej spółki z o.o.?

Wynosi stałe 830,58 zł miesięcznie. Jest ona liczona jako 9% od 100% przeciętnego wynagrodzenia i nie zależy od Twoich zysków.

Czy mam obowiązek opłacania składki zdrowotnej, jeśli w danym miesiącu nie miałem przychodu?

Tak, musisz. Obowiązek opłacania składki zdrowotnej jest niezależny od osiągnięcia przychodu w danym miesiącu. Na ryczałcie (podobnie jak na skali podatkowej i liniówce) obowiązuje składka minimalna. Dla ryczałtowca jest to zawsze kwota z I progu (498,35 zł), chyba że zawiesisz firmę.

Jaki kurs euro obowiązuje dla limitów ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w 2026 roku?

Obowiązuje kurs 4,2586 zł z 1 października 2025 roku. Jest on niższy niż rok wcześniej, co oznacza, że limity w złotówkach nieznacznie spadły (np. limit małego podatnika to teraz 8 517 000 zł) .

‍

Podsumowanie

• Twoja składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku to 498,35 zł, 830,58 zł lub 1 495,04 zł miesięcznie.
• Podwyżka wynika ze wzrostu przeciętnego wynagrodzenia do kwoty 9 228,64 zł.
• Masz prawo do odliczenia 50% zapłaconych składek od swojego przychodu.
• Pilnuj progu 300 000 zł, aby uniknąć gigantycznej dopłaty po zakończeniu roku.

Potrzebujesz pomocy?

Jeśli masz wątpliwości dotyczące wyboru metody opłacania składek lub potrzebujesz pomocy w prawidłowym wyliczeniu dopłaty rocznej za 2025 rok, skontaktuj się z nami. Nasz zespół specjalistów chętnie pomoże Ci znaleźć najkorzystniejsze rozwiązanie dla Twojej firmy i sprawdzi wszystkie dostępne ulgi!

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (art. 81 ust. 2e).
• Obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.
• Obwieszczenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 12 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (4 806 zł).